Tomas Dalgaard, Geart Tigchelaar

Tomas Dalgaard

logo.ensafh

 

Dichter: Tomas Dalgaard
Kamera, bewurking en ûndertiteling: Geart Tigchelaar

De earste út in rige koarte filmkes dêr’t Deenske dichters yn oan it wurd komme oer wat it foar harren betsjut om dichter te wêzen.

*

Århus

Århus is in gat yn ’e grûn
Letterlik sprutsen
Århus is wrâlds grutste doarp
Net wrâlds lytste stêd
Wy hawwe alles yn Århus
Hoeren en bûskestellers
Betonwiken
It Dichterpark is alles útsein in poëtysk plak om te wenjen
Rotheuvel dêr’t foarhinne hynders omrûnen
Einleaze wenwiken
In ûnsichtbere boargemaster dy’t keazen waard om’t se jong is
Net om’t se in pear ideeën hat
Århus is Seven Eleven oeral
Wylst dakleazen flessen yn fersliten tassen sammelje
De stêd hat sa ek syn geheimen
In relikwy út ’e kâlde oarloch
In ûndergrûnske kommandosintrale yn it Marselisbosk
Dêr’t de NATO de russen wei yn ’e gaten hold
Wa hâlde dy no yn ’e gaten
Århus is de stêd fan ’e laits
De stêd fan de stêd
De stêd fan de muzyk
De stêd fan de seefûgels
Moai hat de stêd nea west
De hûzen yn Graven binne skeef fan syfilis
Fan plakken dêr’t Århus skoan sûnder kinne soe
is Spytbakken dêr’t de ferslaafden tahâlde
It arbeidsburo behannelet dy as in goffe
Op in minne dei rûkt de stêd nei oaljemûne deade bisten en min bier
Århus neukt it libben yn de deade rivier
Jout de kafees in ekstra omset troch bier dat jin soer opbrekt
De feestwike is in flop
It hearren fan de yndianemaffia El Condor Pasa dy’t foar de 120ste kear op stimde panfluiten spilet
En fersterker mei boppelizzende nokke-as op playback is de basis
Århus hat pinemage en skyt Barbiepoppen mei mobile tillefoanen
De rioelen fan ’e stêd sitte fol mei rotten
De dykwurksumheden binne in babyloanyske betizing
It wetter is ferkalke as myn sekslibben
De haven wurdt flugger útwreide as dat ik gean kin
No leit de bocht yn it ferline
De fuotbalklup ferliest kear op kear
Wurdt stipe troch in ploech bleke snotjonkjes dy’t allinnich moedich binne yn in groep
Århus is ek it Moesgård museum dêr’t de røvbaldeman opbierd leit
En beukerskoallebern kjel makket
En de majorettes fan Århus binne allinnich ynteressant
Omdat dy ek yn ’e winter Dixielandjazz spylje yn minyrokjes
Århus hat dochs syn oazen
De Steatsbiblioteek dêr’t men yn tinzen ferfalle kin
De Permanente dêr’t men winterbaaie kin
De Kas dêr’t piraatfisken yn it bassin swimme
En grutte flinters omfleane
In útjouwerij dy’t wrâldliteratuer dat net ien lêst útjout
In nij keunstmuseum dat gatten yn myn dreamen slacht
Århusianen binne it aardichst wannear’t it snijt en de bus net foarút komme kin
Dan prate wy mei-inoar rydboskje wy en komme te let op it wurk
Oars binne wy in meute grutte egoïsten dy’t omrydt yn it ferkear
As soenen der gjin ferkearsregels bestean
Wy hawwe genôch oan ússels
Op dat punt ûnderskiede Århusianen harren net fan oare Denen

Oersetting Geart Tigchelaar

 

Århus

Århus er et hul i jorden
Bogstaveligt talt
Århus er verdens største landsby
Ikke verdens mindste storby
Vi har alt i Århus
Ludere og lommetyve
Betonslum
Digterparken der er et alt andet end poetisk sted at bo
Skidebakken hvor der før løb heste rundt
Endeløse villakvarterer
En usynlig borgmester der blev valgt fordi hun er ung
Ikke fordi hun har nogen ideer
Århus er Seven Eleven overalt
Mens hjemløse samler flasker i slidte tasker
Byen har også sine hemmeligheder
Et levn fra den kolde krig
En underjordisk kommandocentral i Marselisskoven
Hvorfra NATO overvågede russerne
Hvem overvåger de nu
Århus er smilets by
Byernes by
Musikkens by
Mågernes by
Køn har byen aldrig været
Husene i Graven er skæve af syfilis
Af lokaliteter Århus godt kunne være foruden
Er Spytbakken hvor narkomanerne holder til
Arbejdsformidlingen hvor man bliver behandlet som en stud
På en dårlig dag lugter byen af oliemølle døde dyr og dårlig øl
Århus knepper liv i den døde å
Giver cafeerne en meromsætning af øl der smager af surt opstød
Festugen er et flop
At høre indianermafiaen El Condor Pasa spille for 120nde gang på tunede panfløjter
Og forstærker med overliggende knastaksler på playback er bunden
Århus har mavekneb og skider Barbiedukker med mobiltelefoner
Byens kloakker er fulde af rotter
Vejarbejdet er en babylonisk forvirring
Vandet er tilkalket som mit sexliv
Havnen bliver udvidet hurtigere end jeg kan gå
Nu er bugten en saga blot
Fodboldholdet taber gang på gang
Bliver støttet af en samling blege franskbrødsdrenge der kun er modige i flok
Århus er også Moesgård museum hvor røvbaldemanden ligger Lit de parade
Og skræmmer børnehavebørn
Samt Århus pigegarde der kun er interessant
Fordi de spiller Dixielandsjazz i lårkort også om vinteren
Århus har dog sine oaser
Statsbiblioteket hvor man kan henfalde i tanker
Den Permanente hvor man kan vinderbade
Væksthuset hvor der er piratfisk i bassinet
Og kæmpe sommerfugle der flyver rundt
Et forlag der udgiver verdenslitteratur ingen gider læse
Et nyt kunstmuseum der banker hul i mine drømme
Århusianerne er mest flinke når det sner og bussen ikke kan komme frem
Så snakker vi sammen skutter os og kommer for sent på arbejde
Ellers er vi en flok kæmpe egoister der farer rundt i trafikken
Som om der ikke fandtes færdselregler
Vi har nok i os selv
På det punkt adskiller århusianerne sig ikke fra andre danskere

*

Ut de bondel Rettidig ømhed (2013)

 

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailLês fierder
Charles Casha, Joan Mallia, Tanja Cilia, Janneke Spoelstra

‘In slieplietsje’ en ‘In geheim taflechtsoard’

logo.ensafh

 

Charles Casha (1943- ) is in produktive Malteeske skriuwer. Hy skriuwt foar bern en folwoeksenen. Omdat Malta yn 2018 ek Kulturele Haadstêd fan Europa is wolle wy graach wat sjen litte fan de Malteeske literatuer. Earder dit jier brochten wy al in temanûmer oer Malta út, Ensafh, nû. 2, 2017. En ek op www.ensafh.nl ferskynden earder al bydragen fan Malteeske skriuwers of op Malta ynspirearre.

Hjirûnder twa fan ’e gedichten fan Charles Casha, yn it Frysk, Malteesk en it Ingelsk..

 

In slieplietsje

Yn ’e baai dûnsen de boaten
in slieplietsje, yn ’e jûn
beselskippe troch de weagen
fleurich skommeljend yn moanneskyn.… Lês fierder

Ernst Jandl, André Looijenga

rilke syn eagen / rilkes augen

logo.ensafh

 

 

rilke syn eagen

rilke die de eagen iepen
alles wie sichtber
neat wie ûnsichtber

rilke die de eagen ticht
neat wie sichtber
alles wie ûnsichtber

rilke die de eagen iepen
neat wie ûnsichtber
alles wie sichtber

rilke die de eagen ticht
neat wie sichtber
neat wie ûnsichtber

(Oersetting André Looijenga)

*

rilkes augen

rilke schlug die augen auf
alles war sichtbar
nichts war unsichtbar

rilke schloß die augen
nichts war sichtbar
alles war unsichtbar

rilke schlug die augen auf
nichts war unsichtbar
alles war sichtbar

rilke schloß die augen
nichts war sichtbar
nichts war unsichtbar

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailLês fierder
Hein Jaap Hilarides, Sue Cooper, Antoine Cassar

It-toni tar-ram ta’ Malta / The coppertones of Malta / De kopertoanen fan Malta

logo.ensafh

 

It-toni tar-ram ta’ Malta

                                                 lil Antoine Cassar

Il-poeta jeħodna għal passiġġata mar-raħal tiegħu.
Fi ġnien imdawwar bil-ħitan jikbru l-larinġ u l-mandolin.

Lês hjir fierder (pdf)

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailLês fierder
Richard Brautigan, Piter Boersma

Ik ha it earder nea sa foarsichtich dien / I’ve Never Had It Done so Gently Before

logo.ensafh

 

Ik ha it earder nea sa foarsichtich dien

De swiete drankjes fan dyn mûle
Binne as kastielen wosken yn hunich.
Ik ha it earder nea sa foarsichtich dien.
Do hast in kring fan kastielen
Om myn pimel set en litst se wimelje
as it sinneljocht op ’e wjokken fan fûgels.

(Oersetting: Piter Boersma)

*

I’ve Never Had It Done so Gently Before

The sweet juices of your mouth
are like castles bathed in honey.
I’ve never had I done so gently before.
You have put a circle of castles
around my penis and you swirl them
like sunlight on the wings of birds.… Lês fierder

Richard Brautigan

De stjerhalmaspilers / The Chinese Checker Players

logo.ensafh

 

 

Richard Brautigan

De stjerhalmaspilers

Doe’t ik seis jier âld wie
spile ik stjerhalma
mei in frou
dy’t trijeënnjoggentich wie.
Se libbe op harsels
yn in appartemint
by ús ûnder yn ’e hal.
Alle moandei-en tongersdeitejûnen
spilen wy stjerhalma.
Under it spyljen hie se it ornaris
oer har man
dy’t santich jier lyn stoarn wie,
en wy dronken tee, ieten koekjes
en skelmen.

(Oersetting: Piter Boersma)

*

The Chinese Checker Players

When I was six years old
I played Chinese checkers
with a woman
who was ninety-three years old.
She lived by herself
in an apartment down the hall
from ours.… Lês fierder

Friedrich Hölderlin, André Looijenga

Doe’t ik lytsjonge wie… / Da ich ein Knabe war…

logo.ensafh

 

 

Friedrich Hölderlin

Doe’t ik lytsjonge wie…

Doe’t ik lytsjonge wie,
rêde in god my faak
fan ’t geraas en de roede der minsken,
doe boart’ ik feilich en goed
mei de blommen fan ’t fjild,
en de koeltsjes fan it swurk
boarten mei my.

En sa’tsto planten
it hert ferblidest,
wannear’t se nei dy ta
de teare earms útstrekke,

Sa hast myn hert ferblide,
heit Hêlios! en allyk Endymiôn
wie ik dyn leafste,
hillige Luna.

O al jim trouwe
freonlike goaden!
dat jim wisten,
hoe’t jim doch myn siele leafhie!

Ek al rôp ik doe noch net
jim by namme, ek jim
hjitten my nea, sa’t de minsken har neame,
lykas koene s’ elkoar.… Lês fierder

Adrian Grima, Hein Jaap Hilarides

De lege plakken / L-Ispazji Li Battlu / The emptied spaces

logo.ensafh

 

By ‘De lege plakken’ fan Adrian Grima

Foar Poetic Potatoes, in projekt fan de Bildtse Aardappelweken, mocht ik fan ’t foarjier nei Malta. Yn it ramt fan KH18 ha ik tegearre mei Janneke Spoelstra op Malta foarlêzen. Ik ha dêr ferskillende dichters troffen. Ien fan harren wie Adrian Grima. Hy is doktor yn de Malteeske taal- en letterkunde en wurket op de universiteit fan Malta. Al hiel lang is hy warber yn en foar de Malteeske literatuer. Hy skreau ferskate fersebondels. Gedichten fan him binne oerset yn û.o. it Frânsk, Dútsk en Ingelsk. Oer de hiele wrâld lies er foar op poëzijfestivals.… Lês fierder

Friedrich Hölderlin, Piter Boersma

Hyperions Schicksalslied / Hyperions Needlotsliet

logo.ensafh

 

Hyperions needlotsliet

Jim rinne boppe yn ’t ljocht
Op sêfte boaiem, sillige geniën!
Glânzjende goadeloften
Reitsje jim licht
As de fingers fan harpspylsters
Hillige snaren.

Needlotfrij, as de sliepende
Poppe, sykje de himelsken;
Sedich skûl
Yn de skrutele knoppen,
Ripet ivich
Harren de geast,
En de sillige eagen
Sjogge yn stille
Ivige klearens.

Mar ús is beskikt dochs,
Om nearne ek mar te rêsten,
Se falle, se stoarte
De lijende minsken
Blynlings fan de iene
Oere yn de oare,
As wetter fan klippe
Nei klippe ta smiten,
Jierrenlang yn ’t ûngewisse omleech.

Oersetting: Piter Boersma

Hyperions Schicksalslied

Ihr wandelt droben im Licht
Auf weichem Boden, selige Genien!… Lês fierder

Friedrich Hölderlin, Piter Boersma

It ûnferjoulike / Das Unverzeihliche

logo.ensafh

 

 

It ûnferjoulike

Asto freonen ferjitst, asto de keunstner húnst,
En de djippere geast min en ferkeard begrypst,
God ferjout it, mar steur dochs
Nea de frede fan minnenden.

Oersetting: Piter Boersma

Das Unverzeihliche

Wenn ihr Freunde vergesst, wenn ihr den Künstler höhnt,
Und den tieferen Geist klein und gemein versteht,
Gott vergibt es, doch stör nur
Nie den Frieden der Liebenden.

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailLês fierder