André Looijenga

Friziski pisatel na Balkanot – diel 4

logo.ensafh

Earder de jûns, foar’t de oaren der wienen, frege Živko my hoe’t myn skriuwerij gien wie. De jûn dêrfoar hie ik sitten te stinnen op in stik dat my wol gaadlik like foar de lêste bydrage oer myn ûnderfinings yn Masedoanië. Ik hie yn it kleaster Sveti Jovan Preteča west. Dat woe ik keppelje oan myn ferskate observaasjes oer de ortodokse deistige brûkmen hjir yn dit lân. Observaasjes dy’t grif yn myn einferzy plak krije, mar kop of sturt hie myn stik net. Op in inkelde brike iroanyske sin nei miste ik… ik-wit-net-krekt-wat-der-miste. It die de kompleksiteit fan it ortodokse kristendom, ek yn myn Masedoanyske kunde harren libben, noch hieltyd gjin rjocht.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Geart Tigchelaar yn Poalen

logo.ensafh

Yn Bialystok haw ik besletten om net dwersoer te stekken oer Warschau en Poznań nei de Dútske grins en dan oer Berlyn fierder it westen yn. Nei Vilnius yn Litouwen hie ik behoarlik tabak fan ‘e grutte stêden. Myn gasthear yn Białystok hie it der ek oer dat noardlik Poalen kwa fytsen en kwa omjouwing folle moaier is as de omkriten fan Warschau.

SSA43426

Dat is yndied wier, want ik haw der in pear hartstikkene moaie fytsdagen opsitten. En ik bin bliid dat ik lytsere plakjes as Elbląg, Morąg en Pasłęk oandien haw en net de grutte stêden. Elbląg wie foar my fuortdaliks ek de lêste stêd dêr’t ik efkes omsjoen haw.… Lês fierder

André Looijenga

Friziski pisatel na Balkanot – diel 3

logo.ensafh

‘You’re becoming real Macedonian!’, murk de jonge romanskriuwster F. de hiele tiid wer op. Ik hie, ôfwachtsjend, tiidrekkend, stinnend, it beslút nommen om my dochs dy deis net mear fan Štip nei Skopje te reizgjen. It groepke skriuwers dat ik de jûn derfoar kennen leard hie, hie ik tusken de middei mei ôfpraat om te kofjedrinken. En doe te lunchen, op in rom terras yn it skaad oare kant de rivier. Om trije oere woe ik de bus ha, want dan koe ik ein fan de middei yn Skopje noch… Salade waard op tafel set, dêr waard fansels rakija by dronken, doe kaam der fleis en bier, wy songen de Masedoanyske folkslietsjes mei dy’t draaid waarden, en it soe net earder as de bus fan fjouwer oere wurde…

Doe’t ik einlings regele hie om dan mar in dei letter yn Skopje te wêzen, en aansen mei nei it hotel fan myn skriuwersfreonen, krige ik te hearren: ‘Wy hiene echt net tocht datsto fan ’e middei noch yn Skopje oankomme soest.’

En sa waard it tsjin fiven dat wy ús kofje en pankoekjes behimmelen.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Geart Tigchelaar yn Vilnius

logo.ensafh

It liket derop dat ik nei Tallinn en de skop ûnder de kont it leard haw en doch it de reis werom rêstiger oan. Dêrom nim ik no gauris in ‘omwei’. Sa haw ik yn Letlân in prachtich ein by de rivier de Daugava delfytst nei Daugavpils ta ynstee fan nei Rīga fuortendrekst rjochting Kaunas. Ut Kaunas wei haw ik nei lang twiveljen doch besletten om nei de haadstêd Vilnius ta.

SSA43370

Wêrom ek net no’t ik hjir dochs bin en it net op in dei oankomt. Min waar, yn en út de stêd komme is net altiten maklik mei’t se hjir net sa fytserich binne as yn Nederlân mar de stêd en it paad derhinne wienen it perfoarst wurdich.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Geart Tigchelaar yn Riga

logo.ensafh

Nei de Skandinavyske lannen is it efkes wennen hoe ‘lyts’ oft de Baltyske lannen binne. Men is der samar trochhinne as men der net om tinkt. Mar der om tinke doch ik no krekt wol! Sa’t ik in pear dagen yn Pärnu (Estlân) taholden haw, bin ik no al in pear dagen yn Riga om de stêd op myn gemak te ûntdekken. Mar ek jou ik mysels de tiid foar de skriuwerij en dêr binne biblioteken in útlêzen plakje foar. Men hat der wifi, it is der rêstich, men hat in stopkontakt en men hoecht net perfoarst in bakje kofje te keapjen yn tsjinstelling ta bygelyks in kafee (ik haw altiten myn eigen oploskofje wol by my).… Lês fierder

André Looijenga

Friziski pisatel na Balkanot – diel 2

logo.ensafh

Op dit stuit hâldt André Looijenga yn Bitola ta, yn Masedoanië, yn it ramt fan it ynternasjonale literêre útwikselingsprogramma ‘Other Words’/‘Oare Wurden’. Guon fan syn reisyndrukken publisearje wy dizze simmer yn Ensafh.

Ik woe de stêd wer út. Ik hie trije dagen yn Skopje omspaand, dêr’t it sa hyt wie dat bûten berik fan in airco myn harsens suver oerferhit rekken. No wie ik wer yn Bitola, mar ek dêr wie it waarm. De drokte op ’e terrassen, de auto’s en it bakkende asfalt: it stie my tsjin. Ik moast de heuvels yn.

Súd fan de stêd hawwe de heuvels wat mear skaad, mear bosken.… Lês fierder

Geart Tigchelaar yn Estlân

logo.ensafh

En sa wie ik nei twa en in heale oere op ‘e fearboat sitten te hawwen yn Tallinn oankommen. Nei dêr omsjoen te hawwen (prachtige stêd!) bin ik te gau ôfsakke nei Pärnu. In terjochte skop ûnder de kont haw ik alhiel út Grins wei oer de app krigen mei it sizzen dat ik der hieltiten nei útsjoen hie om Estlân, Letlân en Litouwen te besjen dat ik no net mei kûgelsfeart rjochting Poalen moat. Fandêr dat ik op myn deade gemak Pärnu besjoen haw en ek de tiid nommen haw en drink in bierke op it strân.

SSA43248

Moarn sil ik lykwols, nei’t ik faaks earst wer it strân opsykje sil, rjochting Letlân.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Geart Tigchelaar yn Finlân

logo.ensafh

Der is neat fan te sjen op ‘e foto dat it hiele terras in pear oeren lyn (oant in oere as fiif) noch fol siet mei minsken. Gau-eftich hawwe myn saneamde Warmshower-host en ik de boel oprêden. It wie juster nammentlik Midsimmernacht, oftewol Juhannus, wat yn Finlân in like grut feest is as kryst. Ik mocht dat meimeitsje by in Australiër dy’t al sân jier yn Helsinki wennet en in nustje freonen en kollega’s útnûge hie.

SSA43233
Dat my noch it measte docht as dat it in hartstikkene moai feestje wie – mei in soad iten, bier, fjoer, gesellichheid en muzyk – is dat ik it ûnderfine koe mei minsken dy’t ik alhiel net kin.… Lês fierder

André Looijenga

Friziski pisatel na Balkanot – diel 1

logo.ensafh

 

André Looijenga hâldt op dit stuit ta yn Bitola (Masedoanië), as Fryske skriuwer op útwikseling, yn it ramt fan it ynternasjonale projekt Other Words / Oare Wurden. Alle wiken sil er oer syn reis skriuwe foar Ensafh.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Stasjon Beograd

Haw ik ferline wike freed yn Belgrado west?

Ja, fansels wie ik der. Ik hie dêr in oerstap fan de nachttrein út Budapest op de trein fierder nei it suden. Ut de oankommende trein wei haw ik nei in grutte stêd fan betonnen wenflats sjoen, it ferrustke stiel lânskommen sjoen fan de spoarbrêge oer de Sava. Mar yn Belgrado, Beograd, de stêd mei twa miljoen ynwenners haw ik net west.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Geart Tigchelaar by de Noardkaap

logo.ensafh

IMG_20160604_171805

Nei sa’n 3000 km en sa’n goeie 30 km út Honningsvåg wei haw ik myn alderearste doel en bestimming fan dizze reis berikt. Dêr’t Sweden mei syn leaflike heuvels suver bernespul wie, wie it lêste stik troch Noarwegen aardich ôfsjen. Nei’t ik in pear dagen besite hân hie mei prachtich waar sloech op de dei fan ôfreizgjen it waar om. Yn twa lange dagen yn rein, snie, hagel en snoeihurde wyn fan Alta nei de Noardkaap fytst. Der wurdt wol sein fan ‘Adventure isn’t always fun’ en dat haw ik merkbiten. It wie domwei op it stjoer bite en trochtraapje. Men hat in bestimming, in punt op de kime en dêr sil men hinne.… Lês fierder