Lomme Schokker

Frysk skriuwe en de wow-faktor

logo.ensafh

Alles is psychology, sa lang it teminsten noch net ta in algoritme ferwurden is. Myn skriuwen fan de lêste pear jier hat bepaalde effekten op my. Foar’t dy wer weiwurde moat ik se hjoed mar fan my ôfskriuwe. Dan ha ik it fêstsetten, is it út de wei en hearre jimme my der net mear oer.

Skriuwe is ûntdekke. Ik kom wurden tsjin dy’t ik skjin fergetten wie, wurden fan ús heit en fan ús mem. Watguod? Ik hear it heit noch sizzen. Fertutearze, allikefolle, arrejakkes, dêroanta, wrottersspultsje. Se komme werom yn myn fokabulêre. Nij binne in protte siswizen, dy’t ik net koe, mar dy’t wol sa moai binne.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Simke Kloosterman: De Nije Brieven. In Feuilleton (14)

logo.ensafh

Wy geane fierder mei de werjefte fan Arjen H.P. van Tuinen syn blogkes. Hoe’t it ek wer krekt sit mei dizze publikaasjes wurdt yn diel ien útlein. Cvdw

De diagnoaze

Myn ferûntskuldigings, bêste lêzers fan dit blogke. Ik moat it ferhaal wer efkes ûnderbrekke (krekt no’t it spannend wurdt) mei it nijs dat ik by de bedriuwsdokter west haw, dy’t my nei de spesjalist, psychiater Hidde Watsma ferwiisde, mei as útkomst dat ik foarearst arbeidsûngeskikt ferklearre bin. De medikus woe my eins daliks opnimme litte, mar nei beswieren fan myn kant – ik haffele der al wat nuver yn om – waard besletten dat it earst mei nije medikaasje besocht wurde soe.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Kultureel Frysk

logo.ensafh

No minsken, dit wurdt myn lêste stikje oer de Kulturele Haadstêd 2018. Op himsels fûn ik de drokte dy’t de toeristen meibrochten tige gesellich, hear. En se fregen my ek geregeld de wei, dan kinne jo josels efkes in wichtich persoan fine, no. Resinsjes fan Kulturele manifestaasjes kin ik jim net leverje, want ik haw neat meimakke, ik hie der gjin nocht oan. Of… wachtsje efkes, it wie my hast ûntkommen: Bach syn Mattheüs Passion yn it Frysk yn maart, dêr wie ik al by. Lei it oan de akoestyk of hawwe de foar in grut part net-Frysktalige sjongers net lang genôch oefene om de útspraak fan ús taal yn ’e macht te krijen?… Lês fierder

Henk Nijp

Yn it skaad fan Escher / Bysûndere grafyk fan platfoarm VOG

logo.ensafh

Doe’t wy de tige drokke A10 ferlitte koene en de ôfslach Durgerdam namen ûnder de fly-over troch, wiene wy op slach yn it lân fan Nescio’s Titaantjes. Alde, smelle lânboudykjes, lytse tsjerketuorkes en sleatten en fearten mei tige heech wetter, dy’t har neat oanlutsen fan ’e oanhâldende drûchte. Wat in ferskil mei dy safollebaansdyk fan niiskrekt en wat in rêst. Neffens my binne it dêr allinne mar aardige jonges, dat kin hast net oars… Wy wiene op wei nei Cees Smit, grafikus yn Holysloot, ûnder de reek fan Amsterdam.

Troch in útnûging fan Tresoar foar in jubileumeksposysje, dy’t yn gearwurking mei VOG (Vereniging Originele Grafiek) yn septimber hâlden wurdt, waard ik as dichter oan him keppele.… Lês fierder

Piter Boersma

In memoriam Steven H.P. de Jong

logo.ensafh

Steven de Jong debutearre yn 1965 mei de dichtbondel Wankend stomp. Hy hie dêrfoar al poëzy publisearre yn Quatrebras en De Tsjerne. Yn dy blêden, dy’t inoars tsjinpoalen wiene De Tsjerne tradisjoneel, Quatrebras eksperiminteel, publisearre er ek al polemysk-esseeïstyske stikken.
De titel fan dy debútbondel lit jin net tinke oan sêftsedichheid. Ast de gedichten lêst komst lykwols net sasear in dichter tsjin dêr’t sels geweld fan út giet, it giet om geweld dat oer de dichter komt en dêrnei by him geweld opropt. Winliken fiert er yn de gedichten in striid tsjin it geweld en tsjin de eangst dêrfoar.
Steven de Jong hearde as skriuwer oars al ta de rebellen fan ’e sechtiger jierren, skriuwers dy’t de bile leinen oan de foet fan it tradysjonele en yn harren eagen achterhelle Fryske literêre bedriuw.… Lês fierder

Lomme Schokker

It projekteparadys

logo.ensafh

Net hindere troch kennis fan saken en dreaun troch in aferzje tsjin wat sa nedich wer ris it safolste populêr projekt fan divedaasje wêze moat, foeterje ik gauris as in âlde brompot fan om utens, en dus fan bûten de werklikheid, op alles en eltsenien. Dan kin ik dit jier yn Ljouwert en omkriten it hert ophelje, hear ik sizzen, mar mei better besjen sitte der tusken al dy projekten dochs moai wat juwieltsjes.

Lêsten krige ik fan de broer dy’t alle dagen jirpels yt, it boekwurk fan Poetic Potatoes – Poetry in Potato Bags yn de hannen stoppe. Hy hat as Kultureel Minske in abonnemint op de Moanne, – safier is it by my noch lang net – en ik ha begrepen dat it patataboek as taheaksel meistjoerd is.… Lês fierder

H.P. Lovecraft, Trevor Scarse

Herbert West—Reanimator (VI)

logo.ensafh

VI. It Leger fan de Deaden

Doe’t Dr. Herbert West in jier lyn ferdwûn, frege de plysje fan Boston my it himd fan it liif. Se tochten dat ik wat foar har efterhold, en faaks hiene se ek wol fermoedens fan slimmere saken; mar ik koe harren de wierheid net fertelle om’t se dy net leauwe soene. Yndie, se wisten dat West ferbûn wie mei aktiviteiten bûten de kennis fan de gewoane mins; want syn yslike eksperiminten mei de reanimaasje fan deade lichems wiene in hiel skoft te wiidweidich om folslein temûk te hâlden; mar de alderlêste, sielferskuorrende katastrofe hie eleminten fan demoanyske fantasije dy’t sels my twifelje lit oan de werklikheid fan wat ik seach.… Lês fierder

H.P. Lovecraft, Trevor Scarse

Herbert West—Reanimator (V)

logo.ensafh

V. De Ferskrikking fan de Oarloch

Party minsken ha oer ferskuorrende saken ferteld dy’t bard binne op de slachfjilden fan de Earste Wrâldkriich en net neamd wurde yn publikaasjes. Fan guon dêrfan rekke ik fan it sintrum, oaren makken my deaberoerd, wylst noch oaren my rydboskje lieten en derfoar soargen dat ik yn it tsjuster efterom seach; hawar, nettsjinsteande de slimste ferhalen, tink ik dat iksels de meast yslike saak fan allegear fertelle kin – de skokkende, de ûnnatuerlike, de net te leauwen ferskrikking dy’t út it tsjuster weikaam.
Yn 1915 wie ik in dokter mei de rang fan earste luitenant yn in Kanadeesk rezjimint yn Flaanderlân, ien fan in grut tal Amerikanen dy’t har earder as de oerheid sels mongen yn de ûnbidige striid.… Lês fierder

H.P. Lovecraft, Trevor Scarse

Herbert West—Reanimator (IV)

logo.ensafh

IV. De Skreau fan de Deaden

De skreau fan in deade man soarge foar myn heftige en groeiende eangst foar Dr. Herbert West, dy’t my yn de lettere jierren fan ús freonskip efternei siet. Fan natuere sil soks as de gjalp fan in deade man jin ôfgrizen jaan, want it is fansels net in noflik of faak foarkommend barren; mar ik hie soartgelikense ûnderfinings faker meimakke, dat ik hie der op dit stuit allinne lijen fan troch in beskate omstannichheid. En, sa’t ik ymplisearre ha, waard ik net bang fan de deade man sels.
Herbert West, dêr’t ik de kompaan en assistint fan wie, beskikte oer wittenskiplike ynteresses dy’t folle fierder gongen as de gewoanlike rûtines fan in doarpsdokter.… Lês fierder

Henk Nijp

Jûn op nivo

logo.ensafh

Ithaka en Flow, dat wiene de earste wurden dy’t ik tsjinkaam doe’t ik út ’e auto stapte op ’e Westersingel. Grif gjin tafal, tocht ik, it kin wolris in moaie jûn wurde. It wiene de nammen fan in pear boaten dy’t dêr foar de wâl leine om te oernachtsjen.
In pear hûndert meter fierderop en sa’n fyftich treden heger sieten de measte taskôgers al klear. It wie op de earste ferdjipping fan ’e Aldehou, dêr’t de sechsde of miskien wol sânde Sint Vitus-poëzijjûn, eins in pear dagen te betiid, plakhawwe soe. Presintator Melvin van Eldik wie de tel njonkenlytsen wat kwytrekke.… Lês fierder