Tomas Dalgaard, Geart Tigchelaar

Tomas Dalgaard

logo.ensafh

Dichter: Tomas Dalgaard
Kamera, bewurking en ûndertiteling: Geart Tigchelaar

De earste út in rige koarte filmkes dêr’t Deenske dichters yn oan it wurd komme oer wat it foar harren betsjut om dichter te wêzen.

*

Århus

Århus is in gat yn ’e grûn
Letterlik sprutsen
Århus is wrâlds grutste doarp
Net wrâlds lytste stêd
Wy hawwe alles yn Århus
Hoeren en bûskestellers
Betonwiken
It Dichterpark is alles útsein in poëtysk plak om te wenjen
Rotheuvel dêr’t foarhinne hynders omrûnen
Einleaze wenwiken
In ûnsichtbere boargemaster dy’t keazen waard om’t se jong is
Net om’t se in pear ideeën hat
Århus is Seven Eleven oeral
Wylst dakleazen flessen yn fersliten tassen sammelje
De stêd hat sa ek syn geheimen
In relikwy út ’e kâlde oarloch
In ûndergrûnske kommandosintrale yn it Marselisbosk
Dêr’t de NATO de russen wei yn ’e gaten hold
Wa hâlde dy no yn ’e gaten
Århus is de stêd fan ’e laits
De stêd fan de stêd
De stêd fan de muzyk
De stêd fan de seefûgels
Moai hat de stêd nea west
De hûzen yn Graven binne skeef fan syfilis
Fan plakken dêr’t Århus skoan sûnder kinne soe
is Spytbakken dêr’t de ferslaafden tahâlde
It arbeidsburo behannelet dy as in goffe
Op in minne dei rûkt de stêd nei oaljemûne deade bisten en min bier
Århus neukt it libben yn de deade rivier
Jout de kafees in ekstra omset troch bier dat jin soer opbrekt
De feestwike is in flop
It hearren fan de yndianemaffia El Condor Pasa dy’t foar de 120ste kear op stimde panfluiten spilet
En fersterker mei boppelizzende nokke-as op playback is de basis
Århus hat pinemage en skyt Barbiepoppen mei mobile tillefoanen
De rioelen fan ’e stêd sitte fol mei rotten
De dykwurksumheden binne in babyloanyske betizing
It wetter is ferkalke as myn sekslibben
De haven wurdt flugger útwreide as dat ik gean kin
No leit de bocht yn it ferline
De fuotbalklup ferliest kear op kear
Wurdt stipe troch in ploech bleke snotjonkjes dy’t allinnich moedich binne yn in groep
Århus is ek it Moesgård museum dêr’t de røvbaldeman opbierd leit
En beukerskoallebern kjel makket
En de majorettes fan Århus binne allinnich ynteressant
Omdat dy ek yn ’e winter Dixielandjazz spylje yn minyrokjes
Århus hat dochs syn oazen
De Steatsbiblioteek dêr’t men yn tinzen ferfalle kin
De Permanente dêr’t men winterbaaie kin
De Kas dêr’t piraatfisken yn it bassin swimme
En grutte flinters omfleane
In útjouwerij dy’t wrâldliteratuer dat net ien lêst útjout
In nij keunstmuseum dat gatten yn myn dreamen slacht
Århusianen binne it aardichst wannear’t it snijt en de bus net foarút komme kin
Dan prate wy mei-inoar rydboskje wy en komme te let op it wurk
Oars binne wy in meute grutte egoïsten dy’t omrydt yn it ferkear
As soenen der gjin ferkearsregels bestean
Wy hawwe genôch oan ússels
Op dat punt ûnderskiede Århusianen harren net fan oare Denen

Oersetting Geart Tigchelaar

 

Århus

Århus er et hul i jorden
Bogstaveligt talt
Århus er verdens største landsby
Ikke verdens mindste storby
Vi har alt i Århus
Ludere og lommetyve
Betonslum
Digterparken der er et alt andet end poetisk sted at bo
Skidebakken hvor der før løb heste rundt
Endeløse villakvarterer
En usynlig borgmester der blev valgt fordi hun er ung
Ikke fordi hun har nogen ideer
Århus er Seven Eleven overalt
Mens hjemløse samler flasker i slidte tasker
Byen har også sine hemmeligheder
Et levn fra den kolde krig
En underjordisk kommandocentral i Marselisskoven
Hvorfra NATO overvågede russerne
Hvem overvåger de nu
Århus er smilets by
Byernes by
Musikkens by
Mågernes by
Køn har byen aldrig været
Husene i Graven er skæve af syfilis
Af lokaliteter Århus godt kunne være foruden
Er Spytbakken hvor narkomanerne holder til
Arbejdsformidlingen hvor man bliver behandlet som en stud
På en dårlig dag lugter byen af oliemølle døde dyr og dårlig øl
Århus knepper liv i den døde å
Giver cafeerne en meromsætning af øl der smager af surt opstød
Festugen er et flop
At høre indianermafiaen El Condor Pasa spille for 120nde gang på tunede panfløjter
Og forstærker med overliggende knastaksler på playback er bunden
Århus har mavekneb og skider Barbiedukker med mobiltelefoner
Byens kloakker er fulde af rotter
Vejarbejdet er en babylonisk forvirring
Vandet er tilkalket som mit sexliv
Havnen bliver udvidet hurtigere end jeg kan gå
Nu er bugten en saga blot
Fodboldholdet taber gang på gang
Bliver støttet af en samling blege franskbrødsdrenge der kun er modige i flok
Århus er også Moesgård museum hvor røvbaldemanden ligger Lit de parade
Og skræmmer børnehavebørn
Samt Århus pigegarde der kun er interessant
Fordi de spiller Dixielandsjazz i lårkort også om vinteren
Århus har dog sine oaser
Statsbiblioteket hvor man kan henfalde i tanker
Den Permanente hvor man kan vinderbade
Væksthuset hvor der er piratfisk i bassinet
Og kæmpe sommerfugle der flyver rundt
Et forlag der udgiver verdenslitteratur ingen gider læse
Et nyt kunstmuseum der banker hul i mine drømme
Århusianerne er mest flinke når det sner og bussen ikke kan komme frem
Så snakker vi sammen skutter os og kommer for sent på arbejde
Ellers er vi en flok kæmpe egoister der farer rundt i trafikken
Som om der ikke fandtes færdselregler
Vi har nok i os selv
På det punkt adskiller århusianerne sig ikke fra andre danskere

*

Ut de bondel Rettidig ømhed (2013)

 

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailLês fierder
Geart Tigchelaar

Bossa Nova mei út en troch in opspatten

logo.ensafh

Seis jier nei syn lêste dichtbondel Tin is fan Arjan Hut no de kreas fersoarge nijeling Aurora Bossa Nova útkommen. De dichter hat twa eleminten en twa gedichten kombinearre yn ’e titel: it poalljocht en bossanova. Dat lêste is in muzykrjochting dy’t út de samba ûntstien is en troch jazz beynfloede. ‘Bossanova klinkt tige waarm en sensueel, altiten rêstich en noait agressyf’, sa docht Wikipedia te witten. Foar in grut part wier foar de bondel fan Hut, mar hy spat hjir en dêr wolris op. Is dat it poalljocht dat altiten oanwêzich is, mar inkeld earst nachts te merkbiten?
Genôch wiete fingerynterpretaasje earst.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Myn literêr wjerfarren yn Århus en omkriten

logo.ensafh

Op 10 oktober lêstlyn bin ik op ’e fyts ôfreizge nei it lytse plakje Kattrup yn it Deenske Jutlân. Dat leit tusken Horsens en Århus yn sa’t jo faaks al mei Google Maps opsocht hawwe. Dêr ferbliuw ik yn totaal sa’n twa moanne, foar de krystdagen bin ik fan doel en fyts wer nei Ljouwert ta. Ik bin hjir hinne gien om oan myn nije boek te skriuwen, yn Arkje 2.0, sis mar.


It hûs fan ’e famylje dêr’t ik tahâld

No’t ik hjir dochs sit, haw ik my ek foarnommen om my mear yn ’e Deenske literatuer te stoarten. Ik haw de taal yn ’e ôfrûne jierren leard op in sadanich nivo dat ik in petearke oangean kin en it measte skriftlik neikomme kin.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Mei de trekker yn ’e bres foar it Frysk

logo.ensafh

Hein Jaap Hilarides is bekend as dichter en muzikant. Dichtsje docht er yn it Biltsk, Frysk en Nederlânsk. Syn proaza skriuwt er almeast yn it Frysk. Sa ek syn nijste roman De trekker fan Troje. Mei it Frysk hat er in breder berik as it Biltsk, sa’t er sels oanjûn hat. En de tematyk fan De trekker lient him dêr ek folle better foar. In oare reden dy’t meispile wie dat it foar de subsydzje yn it Frysk moast.

Yn De trekker fan Troje folgje wy Friso, dy’t opgroeid is op in pleats dêr’t syn broer Hero no mei harren heit op buorket.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Mei in Weltschmerz-sigaarke yn ’e mûle de wrâld beloaitsje

logo.ensafh

Ferline jier is by Hispel de nije bondel, in echte Fries, fan Bartle Laverman ferskynd. Der steane ek in tal skilderijen fan syn hân yn, fandêr de ûndertitel gedichten & schilderijen. Nee, it is gjin tikflater, it stiet der mei ‘sch’, dus op syn Nederlânsk. De reden dêrfoar is grif om’t alle wurken in Nederlânsktalige titel drage. By de earste twa gedichten soest noch in beskate ferbining sjen kinne mei it byprinte skilderij. Mei de oare skilderijen is dat dreech, sels mei in sterke mjitte oan goede wil. Mar wêrom soe dat ek moatte? De bondel jout gewoanwei in bewiis fan it artistike kinnen fan Laverman.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

De Sealterske Rely

logo.ensafh

Ofrûne wike haw ik wer in pear dagen te fytsen west. Ditkear mei de faam nei Sealterlân. Mei’t wy beide ynteressearre binne yn it Frysk en meartaligens en beide noch nea yn Sealterlân west hienen, waard it dus tiid en gean dêr ris hinne.

Tafallich dat wy hoholden by in Tankstelle yn Skäddel/Scharrel mei’t ik nei it húske moast en de faam bûtendoar ûndersteande poster seach. It die ús tinken oan de Sealterske Rely. Utskreaun troch de Seelter Buund dy’t syn sit hat yn Friesoythe. Dêr hawwe wy lykwols net west, en op ynternet is der suver neat oer te finen.… Lês fierder