Willem Winters

Muybridge, it boek

logo.ensafh

Fan in freondinne krige ik in bysûnder boek.*) Dêryn wurdt útlein hoe’t Eadweard Muybridge [1830-1904] yn de 19e ieu wichtige eksperiminten útfierde om de kennis oangeande de bewegings fan bisten en minsken te fergrutsjen. Faak geane bewegings te fluch om mei it bleate each waarnimme te kinnen hoe’t it presys ferrint. It soe begûn wêze mei strideraasje oer in fjouwerjend hynder. Neffens de iene kaam er los fan ’e grûn. In oar miende dat dit gesichtsbedroch wie, dat in fjouwerjend hynder altiten wol mei ien poat fieling mei de ierde hold.

Muybridge soe útmeitsje wa’t gelyk hie. Hy makke fotografyske opnamen mei in hiele batterij kamera’s, dy’t elk in stikje fan ’e beweging fêstleine.Lês fierder

Skermer

Foarbyld fan in ideale literêre tekst

logo.ensafh

feng-shui t’ai-chi ch’üan ch’i-kung I Ching Tao Te Ching Chuang-tzu Lieh-tzu fang-shih ch’i Tao Te wu-wei yin yang Hua-hu ching chiao Han Wu-ti nei-chuan Huai-nan-tzu Lieh-tzu Pao-p’u tzu yiian ch’i T’ai-p’ing ching Hsiang-erh yin ch’i yang ch’i wu-hsing feng-shui chia-tzu hun p’o ch’i-kung t’ai-ch’i

Ik hie it al tocht ‘ming’ betsjut ljocht.

By de uterlike algemy kontrolearje deskundigen de tiid om it suverjen fan ’e materialen dy’t ûnstjerlikens skinke flugger gean te litten. By de inerlike algemy wurdt de stream fan fitale stoffen yn it lichem omdraaid om it ferstriken fan tiid en de gefolgen dêrfan om te draaien en sadwaande werom te gean nei de steat fan ien dy’t krekt berne en fol mei libbenskrêft is.… Lês fierder

Skermer

Jan Boomsma

logo.ensafh

Jan Boomsma stiet yn de moaie stêd Heidelberch by de baly fan it djoerste hotel fan de stêd. Hy is de moarns tegearre mei syn frou ôfset en ek mei har de Fryske grins oerstutsen, mar even foarby Apeldoorn sei se: ‘Jan.’
‘Ja, wat is der?’
‘It fljocht my ynienen oan. Ik wol graach datst dyn fatsoen hâldst. Ik wol net wer sa’n sêne. Ik wol my net wer skamje, sa as lêsten yn Grins.’
‘Dat witst wol, dêr falt mei my net oer te praten.’
‘Dan wol ik wer nei hûs. It is dy yn ’e kop slein.’
Hy wie omriden oer Arnhem om har by it NS-stasjon ôf te setten.… Lês fierder

Jouke Hylkema

Ophef(fe)

logo.ensafh

‘Jo tinke oan in wittenskiplike oplossing foar it mystearje, professor?’
‘Wêr tochten jo dan oan, Hylkema!?’
‘Ik haw der gjin sjoege fan… yn alle gefallen liket my in ferwizing nei it geasteryk net foar de hân lizzend!’
‘Soks tinkt my ek… nimmen leaut hjoed de dei noch yn geasten… útsein Uri Geller… Andries Knevel… Char!’
‘Haha… professor… kostlik… de hypoteze is noch altyd fan it sûne ferstân hear ik wol!’
‘Wittenskip is wittenskip… ik wol ta op in ferwizing nei de levitaasjemetoade!’
‘Levi… wa?’
‘De Levitaasjemetoade… ‘levare’ betsjut ‘opheffe’ yn it Latyn. Ik haw in proefopstelling makke yn ’e oare keamer, kom mar eefkes mei.’… Lês fierder

Willem Winters

Unwissichheid

logo.ensafh

Is der noch in bewyske oan wissichheid oer no’t alle postkantoaren ticht geane, no’t de AOW faai stiet en jo sparsinten nei gychem binne troch de kredytkrisis.
Dêrmei hâldt it net op. Yn de Ljouwerter fan 6 febrewaris stie in berjocht dat noch folle djipper op de Fryske minske ynwurkje sil.
Undersiker [TNO] Henk Kombrink seit yn syn proefskrift dat wy op in tafelberch wenje. Dat is sa’n platte berch, dêr’t de top ôf mist. In tsjokke laach klaai, modder en sân der oerhinne, dêr libje wy boppe-op.
It moatte de oerâlde Friezen west hawwe dy’t sa’n wjeraksel hiene tsjin in berchlânskip, dat se mei har allen, skouders der ûnder, de pieken der ôfslein ha en dy op ’e kop yn it dal pript hawwe.… Lês fierder

Skermer

In gesicht lûke

logo.ensafh

Yn guon diskusjes en oanfarringen mei myn frou lûk ik in neffens har in ‘link’ gesicht.
Se begjint dan te laitsjen en seit: ‘Sjoch nochris sa.’
Dat doch ik en nochris en wer. En alle kearen laket se lûder en langer.
As ik myn nocht ha lûkt se earst in beteutere gesicht en dan in eigenwiis gesicht.
Myn ‘link’ gesicht en har ‘eigenwiis’ gesicht hat se in oerkoepeljende beneaming foar: stoer.
As ik safolle oeren nei har it bêd opsykje kipet se ûnder de tekkens wei en seit: ‘Moatst net ‘link’ sjen, want dan moat ik pisje fan it laitsjen en ik wol der net ôf moatte.’… Lês fierder

Jouke Hylkema

De ûntdekking fan ’e himel

logo.ensafh

In wike as wat lyn, stie it yn alle Fryske kranten: ‘Hijummer boer/stjerrekundige Roelofsz as earste Fries nei de moanne!’ Oan ’e hân fan dat nijs, hie ik in petear mei him.

‘Is it net sa dat Wubbo Ockels fiifensantich jier werom, yn 1985, ek al ris op ’e moanne stien hat?’
‘Nee Hylkema, dêr binne jo mis mei; Ockels hat nea op ’e moanne west, en twads; hy kaam út Almelo! De man hat doedestiids de romte yn west om wat biologyske, medyske en technologyske proefkes te dwaan, in bytsje om ’e ierde hinne sweve en wat omnifelje… mear net eins, hiel wat oars as wat wy op stuit ûndersykje!’… Lês fierder