Huub Mous

Gerard Reve, Fryslân & de Fryske taal 

logo.ensafh

Op 8 april l.l. wie it tweintich jier lyn dat Gerard Reve yn ’e âldens fan 82 jier yn in Belgysk ferpleechhûs ferstoar. Op 14 desimber 2013 soe er 90 jier wurden wêze. By dy gelegenheid waarden der alderhande aktiviteiten organisearre – yn Amsterdam likegoed as yn Fryslân – dy’t noch ris sichtber makken hoe bot syn namme rûnsjongen bleau tusken wenplak en ûnthâld.

Wylst yn Amsterdam weromsjoen waard op de skriuwer dy’t de stêd ea ‘doeme’ neamde, klonk yn Fryslân in hiel oar langstme: de rop om him werom te heljen nei Greonterp, nei it tsjerkhôf by de klokketoer, ticht by Huize Het Gras dêr’t er syn meast besiele wurk skreau.… Lês fierder

Lomme Schokker

Oade oan Jelle Krol

logo.ensafh

Besprek ferhalebondel Lêze blinder. Gearstalling en redaksje: Arjen Dijkstra en Marijke de Boer. Mei bydragen fan Jetske Bilker, Douwe Kootstra, Janneke Spoelstra, Klaas van der Hoek, Ytsje Hettinga, Bouke Oldenhof, Wieke de Haan, Doeke Sijens, Marijke de Boer en Goffe Jensma. 

Midden ferline jier ûntfong Jelle Krol by syn pensjonearring as kolleksjespesjalist/fakreferint cq teamlieder Fryske literatuer by Tresoar dizze bondel mei tsien ferhalen skreaun troch ‘skriuwers fan no’, sa’t it yn ’e ûndertiteling oanjûn wurdt. 

Om by dy gelegenheid as blyk fan wurdearring in liber amicorum te krijen moat Krol syn ynspanningen en bydragen foar in soad oaren wol in flinke yndruk makke hawwe.Lês fierder

Edwin de Groot

Besprek ‘Grûntonger’ fan Nils-Aslak Valkeapää

logo.ensafh

 

By útjouwer Wijdemeer is koartlyn in frijwat unike bondel ferskynd mei gedichten fan Nils-Aslak Valkeapää (1943-2001); in Sami multymedia artyst. Oersettingen nei it Frysk en it Nederlânsk en bondele yn in prachtige útjefte. It sil grif dat de measten de namme fan Nils-Aslak Valkeapää net folle seit. De dichter is berne yn Finlân en hat op lettere leeftyd de Noarske nasjonaliteit oanfrege. It wengebiet fan syn folk de Sami leit yn Noarwegen, Sweden en Ruslân en lûkt him net in soad oan fan keunstmjittige lânsgrinzen. Valkeapää folge in learare-oplieding yn Finlân. Net mei it doel om dêr wat mei te dwaan, mar de fakken yn dy oplieding, dêr gie it him om.… Lês fierder

Jelma Knol

Lytse tradisjonele mienskippen en de yllúzjes oer sokke sabeare paradyskes

logo.ensafh

Ferline jier lies ik trije boeken dy’t oer in isolearre mienskip geane. Fan de Ierske skriuwster Audrey Magee de roman De kolonie (2022), fan Anne-Gine Goemans de bestseller Wondermond (2024) en fan Anne-Goaitske Breteler, Oan ’e ein fan de Oere – It ferhaal fan de famylje Zwart út Moddergat (2025). 

Oer it Frysk Kadoboek fan Anne-Goaitske Breteler,  Oan ’e ein fan de Oere – It ferhaal fan de famylje Zwart út Moddergat, is al it ien en oar skreaun, dat ik hâld it hjir koart, dit is gjin resinsje. It ferhaal  oer de trije bruorren en ien suster Zwart dy’t as frijgeselle kwartet nei de dea fan de âlden achterbleaune op de no ferlitten en boufallige pleats is wiidweidich sinjalearre.Lês fierder

Jelma Knol

Janneke Spoelstra ûndersiket de posysje fan de Fryske dichteres

logo.ensafh

Wêr bliuwe de froulju? is de titel fan Janneke Spoelstra har stúdzje nei de posysje fan de Fryske  dichteressen fan de lêste 35 jier. De ûndertitel is: Ynterviewbondel oer de Fryske literatuer (1988-2023). Dy ûndertitel is my suver te beskieden, krekt as de fermelding fan de auteursnamme (Der stiet op it omkaft net Janneke Spoelstra, mar: Gearstald troch Janneke Spoelstra). Ik fyn dit in yndrukwekkende, erudite stúdzje, grôtfol analyzes, literatuerferwizings nei stúdzjes oer de rol fan de frou yn de literatuer, de posysje yn oare taalgebieten en boppedat moaie, djipdollende ynterviews mei tsien dichteressen. It boek is de opfolger fan myn essee út 1993, ‘Ut syn aerd wei froulik’, de Fryske dichteressen en it misferstân.Lês fierder