Skôgingen

Jelma Knol

Lytse tradisjonele mienskippen en de yllúzjes oer sokke sabeare paradyskes

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Ferline jier lies ik trije boeken dy’t oer in isolearre mienskip geane. Fan de Ierske skriuwster Audrey Magee de roman De kolonie (2022), fan Anne-Gine Goemans de bestseller Wondermond (2024) en fan Anne-Goaitske Breteler, Oan ’e ein fan de Oere – It ferhaal fan de famylje Zwart út Moddergat (2025). 

Oer it Frysk Kadoboek fan Anne-Goaitske Breteler,  Oan ’e ein fan de Oere – It ferhaal fan de famylje Zwart út Moddergat, is al it ien en oar skreaun, dat ik hâld it hjir koart, dit is gjin resinsje. It ferhaal  oer de trije bruorren en ien suster Zwart dy’t as frijgeselle kwartet nei de dea fan de âlden achterbleaune op de no ferlitten en boufallige pleats is wiidweidich sinjalearre.… Lês fierder

Jelma Knol

Janneke Spoelstra ûndersiket de posysje fan de Fryske dichteres

Pleatst op
3
logo.ensafh

Wêr bliuwe de froulju? is de titel fan Janneke Spoelstra har stúdzje nei de posysje fan de Fryske  dichteressen fan de lêste 35 jier. De ûndertitel is: Ynterviewbondel oer de Fryske literatuer (1988-2023). Dy ûndertitel is my suver te beskieden, krekt as de fermelding fan de auteursnamme (Der stiet op it omkaft net Janneke Spoelstra, mar: Gearstald troch Janneke Spoelstra). Ik fyn dit in yndrukwekkende, erudite stúdzje, grôtfol analyzes, literatuerferwizings nei stúdzjes oer de rol fan de frou yn de literatuer, de posysje yn oare taalgebieten en boppedat moaie, djipdollende ynterviews mei tsien dichteressen. It boek is de opfolger fan myn essee út 1993, ‘Ut syn aerd wei froulik’, de Fryske dichteressen en it misferstân.… Lês fierder

Foppe Venema

Troch de skodoarren: Francis Jammes (1868-1938)

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Jammes, in dichter út ’e Atlantyske Pyreneeën, publisearret begjin jierren ’90 in tal bondels sûnder folle sukses. Dat er yn 1897 ynienen bekendheid kriget, komt troch syn manifest It Jammisme yn it tydskrift Mercure de France (Frâns kwiksulver), dat in reaksje foarmet op ’e floed oan literêre manifesten en ‘-ismen’ ein 19de iuw. Fral de nije moade, it neffens him keunstele symbolisme, moat it ûntlije. Hjir folgje inkelde fragminten, dy’t no âldfrinzich oerkomme, wat de rol fan ’e frou oanbelanget:

 – Ik bin fan betinken dat der mar ien skoalle is: dy dêr’t dichters yn lykje op netsjes skriuwende bern en hiel sekuer in moaie fûgel, in blom of in jongfaam mei betsjoenende skonken en robúste búste werjouwe.… Lês fierder

Ineke van der Heide

Fier fuort mei ‘Fiere Wake’!

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Mei in druk op de knop rûgelet it boatkaartsje út ’e printer, Duinkerken- Rosslare. Twa folwoeksenen, Willem en ik, en ús kampearkamperke. No is it echt. We gean nei Ierlân!
In boek fan in Ierske skriuwer yn Ierlân lêze, dêr hâld ik fan. It kin noch moaier. Sûnt foarich jier bestiet der in Frysk boek oer Ierlân. ‘Fiere Wake’, Ierske gedichten en reisferhalen fan Syds Wiersma. As in geskink út ’e kadootsjedoaze! Dat boek moast mei nei it lân fan de shamrock.

Waterford, tiisdei 17 juny 2025
Dêr’t eartiids de trein ried om it kopererts fan de Coppercoast nei de haven fan Waterford te bringen, leit no in flak fytspaad.… Lês fierder

Foppe Venema

Troch de skodoarren: Jean de la Fontaine (1621-1695)

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

‘Troch de skodoarren’ is in rubryk, dy’t oait alris yn ’e papieren ferzje fan Ensafh ferskynde en as doel hat de lêzer yn ’e kunde te bringen mei benammen Frânske poëzy.

Yn dizze earste online-ôflevering omtinken foar Jean de la Fontaine mei syn ferrassend aktueel bleaune fabels. Sa liket neikommend fragmint út ‘L’âne vêtu de la peau du lion’ op it liif skreaun fan guon hjoeddeiske politisy:

De ezel klaaid mei liuwehûd
Ferspriedt oeral eangstme en haat,
En ek al ûntbrekt it him oan moed,
Dochs trillet elts op syn paad.

Ik sjoch it grêf fan La Fontaine as ik begjin oktober op it sfearfolle Parise tsjerkhôf Père-Lachaise omdoarmje, dêr’t ek Oscar Wilde en Jim Morrison in lêste rêstplak fûnen.… Lês fierder