Besprekken

Jelma Knol

Janneke Spoelstra ûndersiket de posysje fan de Fryske dichteres

Pleatst op
3
logo.ensafh

Wêr bliuwe de froulju? is de titel fan Janneke Spoelstra har stúdzje nei de posysje fan de Fryske  dichteressen fan de lêste 35 jier. De ûndertitel is: Ynterviewbondel oer de Fryske literatuer (1988-2023). Dy ûndertitel is my suver te beskieden, krekt as de fermelding fan de auteursnamme (Der stiet op it omkaft net Janneke Spoelstra, mar: Gearstald troch Janneke Spoelstra). Ik fyn dit in yndrukwekkende, erudite stúdzje, grôtfol analyzes, literatuerferwizings nei stúdzjes oer de rol fan de frou yn de literatuer, de posysje yn oare taalgebieten en boppedat moaie, djipdollende ynterviews mei tsien dichteressen. It boek is de opfolger fan myn essee út 1993, ‘Ut syn aerd wei froulik’, de Fryske dichteressen en it misferstân.… Lês fierder

Ineke van der Heide

Fier fuort mei ‘Fiere Wake’!

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Mei in druk op de knop rûgelet it boatkaartsje út ’e printer, Duinkerken- Rosslare. Twa folwoeksenen, Willem en ik, en ús kampearkamperke. No is it echt. We gean nei Ierlân!
In boek fan in Ierske skriuwer yn Ierlân lêze, dêr hâld ik fan. It kin noch moaier. Sûnt foarich jier bestiet der in Frysk boek oer Ierlân. ‘Fiere Wake’, Ierske gedichten en reisferhalen fan Syds Wiersma. As in geskink út ’e kadootsjedoaze! Dat boek moast mei nei it lân fan de shamrock.

Waterford, tiisdei 17 juny 2025
Dêr’t eartiids de trein ried om it kopererts fan de Coppercoast nei de haven fan Waterford te bringen, leit no in flak fytspaad.… Lês fierder

Edwin de Groot

POËZIJ POËZIJ POËZIJ

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Der foel in lyts pakje yn de bus … okkerdeis.
Dêryn sieten trije A-fjouwerkes en in kassettebantsje*.
Ien A-fjouwerke mei in ferklearring, in deklamaasje suver en
op de oare twa fellen it gedicht ‘Doch-it Sels Poëtiside Deadsberjocht’ en in Ingelske oersetting dêrfan.
De stjoerder en de skriuwer fan dit alles hyt fan Bert de Vries, de man fan it prachtich by Hipsel útjûne boek ‘Eigentrieds’; in samling yn it Frysk oersette Outlaw- en beatgedichten fan û.o. Alan Ginsberg, Walt Whitman, Patti Smith en Eileen Myles. (Moai woke yn lykwicht, no.) En noch folle mear prachtdichters.
‘Eigentrieds’ kin sjoen wurde as Fryslâns eigen Bibel oer Outlaw Poëzij. … Lês fierder

Jelma Knol

It hûntsje út de Wâlden

Pleatst op
1
logo.ensafh

Tjibbe Hooghiemstra en Douwe Kootstra hawwe in moai boek makke mei de Fryske stabij as haadrolspiler. Yn 2018 hie Tjibbe Hooghiemstra in eksposysje yn Museum de Belvedère yn Oranjewâld mei de Fryske Wâlden as ûnderwerp. Nyk de Vries, Douwe Kootstra en Tsead Bruinja skreaune teksten by dy útstalling, dy’t ek yn boekfoarm útbrocht is (mei de teksten yn ferskate talen) ûnder de titel Wâldman. Dy útstalling wie perfoarst gjin romantisearjende oade oan it lânskip en de frijbûtsers dy’t yn de Fryske Wâlden wenje. Nyk de Vries bringt de adat fan de wâldsjers knap ûnder wurden:

Wat seist? Iderien wist derfan, mar gjinien hat der wat fan sein?… Lês fierder

Jelma Knol

‘It neidiel fan de twifel’ fan I.E. Bloem

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

De ûnder pseudonym publisearjende I.E. Bloem hat mei syn/har young adult roman It neidiel fan de twifel de Simke Kloostermanpriis fan 2022 krigen. Dit boek hat Bas, in jonge stoïsijn, as haadpersoan. Bas is 16/17 jier âld, stammeret en wurdt dêrom, mar ek om oare redenen flink pest op skoalle. Mei ien fan de slimste pestkoppen, de idele en waanwize Vera, mei er nei Bergamo om fjouwer moanne lang Italjaansk etc te learen. Nei in moanne moatte se haljetrawalje nei hûs ta fanwege koroana. Underwilens binne de geheimen fan de Italjaanske Julia en de ferstoarne heit fan Bas knap yntrodusearre yn it ferhaal as spanningselemint.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

‘De Hôven’, in sinjalemint

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Eeltsje Hettinga, de ferrassende, mar ek omstriden winner fan de Gysbert Japixpriis 2021 foar de fersen dy’t er as Dichter fan Fryslân skreaun hat, brocht yn dat selde jier tegearre mei akwarelliste Elske Schotanus de leporello (harmoanikaboek) De Hôven út. De makkers brûke nammers ynstee fan leporello de Fryske term rolprint.

It boekje is ferskynd nei oanlieding fan de manifestaasje ‘Hjerst Ritme Huzum’. Dit evenemint is folslein oan my foarbygien, mar faaks is it net trochgien fanwegen de koroana. De Hôven is útjûn by Stichting Cepher, in útjouwerij sûnder wurkjende webside…

De gedichten binne blykber skreaun nei oanlieding fan de skilderijen.… Lês fierder

Jelma Knol

Jouwert Jouwertsma

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Soms is it hearlik om werris kleare antymilitaristyske taal te hearren:
‘De keunst fan it minskeslachtsjen telt ús net ûnder har ferearders. Mar wy leauwe ek net, dat immen dy’t dizze Soldate-brieven lêst, folle mei de militêre saken opkrije sil. Hja jouwe in dúdlik byld fan ’t soldatelibben, hja binne wier. Inkelden soene sommige útdrukkingen dy’t deryn foarkomme, wol beskave hawwe wolle, mar dêrmei soe ’t wiere weifalle, en just de wierheid is learsum.
No springt it yn ’t each, wat ferbetteringen der nedich en mooglik binne. As wy jit in leger hawwe moatte, dan is ’t wis net om oan te fallen, mar allinne om ús festinglynjes te ferdigenjen.… Lês fierder