Skermer

Berne foar it paradys

logo.ensafh

Minsken binne berne foar it paradys. Sa sjoch ik it. Net foar de hel.

Mar dât is wol de omjouwing dêr’t se har yn rêde moatte. Ik bin net nayf.

Ik siet mei trije jonge minsken oan in taffeltsje yn it Grand Café fan it Gemeentemuseum yn Den Haag. Wy hiene de útstalling Cezanne-Mondriaan-Picasso besjoen. It wie oan in kop kofje of oars wat ta.
Ik seach nei dy jonge minsken en tocht: se binne berne foar it paradys.
Dat wie in emoasje.

It buorjonkje dat troch de hage ropt: ‘Hee.’ En wat letter: ‘Wat dogge jim?’ It buorjonkje, dat jin trouhertich oansjocht en gjin kwea yn it sin hat en folslein betrouwen yn jin stelt.Lês fierder

Willem Winters

It blikje

logo.ensafh

Och, wat die my dat goed, dat blikje sa grut as it blikje fan de leverpastij. It stie yn in fitrine, op in plak dêrt it hielendal net opfoel. It wie dat ik net hastich wie en alles stik foar stik besjen woe, dat ik it seach. Ja werklik it wie it ferneamde blikje. It seach der wat teheistere út. Echt in âld blikje. Sjoen yn it Weser Museum yn Bremen.
Oer hokker blikje ha wy it? It blikje mei ‘poep fan de keunstner’, fan Pierre Manzoni. 90 blikjes á 30 gram makke er. Foar my hat dit blikje likefolle te betsjutten as Duchamp syn pisbak.… Lês fierder

Willem Winters

Das Kapital

logo.ensafh

Ik haw my fersind. Boeken dêr’t ik fan tocht dat se wol wat wurdich wurde soene – sa as dy tinkskriften fan Pieter Jelles Troelstra, de rige fan W.H. Vliegen, De socialisten, Personen en stelsels fan H.P.G. Quack ensfh. in ynfestearring foar letter?
It pakt hiel oars út. Dy boeken binne no de helte guodkeaper as yn de jierren 70-80, doe’t ik se kocht.
Ik hie der better oan dien en sammelje guodkeape strips as Tex Willer – koste in ryksdaalder it stik yn 1979 en no jilde guon numers €60,- en kwartsjeboeken. Samlers fjuchtsje derom. Kosten dy yndertiid mar in kwartsje, no wurde se oanbean op ynternet foar € 5 oant € 10.… Lês fierder

Skermer

Poertsjuster

logo.ensafh

It wie middennacht. Ik stapte nei bûten ta en seach ta myn ferrassing dat it ljochtmoanne wie. De moanne wie hielendal fol. Ik moast tinke oan passaazjes út Walden fan Henry David Thoreau út 1854, dy’t ik krekt dizze jûn lêzen hie, passaazjes oer rinne troch it tsjuster.
Yn Walden beskriuwt Thoreau de twa jier dat er – by wize fan eksperimint – weromlutsen wenne yn in selsboude hutte by de troch bosken omjûne mar Walden Pond yn it noardeasten fan Amearika yn ’e steat Massachusetts en libbe fan de beanne dy’t er ferboude en ferkocht en fan wat er byinoar fiske yn ’e mar.… Lês fierder

Willem Winters

Kongo

logo.ensafh

Miljoenen Kongolezen hat er deade, hannen en fuotten ôfhakt of oars tramtearre. Dat resultaat stiet op namme fan Leopold II, kening fan België 1835-1909, dy’t de Kongo as privee-eigendom útrûpele.
Sels hat er nea yn de Kongo west, net iens yn Afrika. Hy stjoerde dêr sa syn mantsjes hinne dy’t it smoarge wurk dwaan mochten. Sels de ferneamde Britse Afrika-reizger Stanley wist er foar him yn te nimmen.
Ferline jier lies ik in boek *) oer dizze swarte side fan de Belgyske skiednis. No woene wy mar ris nei de restanten fan dit bewâld, yn Tervuren, by Brussel.
Der stiet in ûnbidich museum, earder it Koloniaal Museum neamd, no it Afrika Museum.… Lês fierder

Skermer

Majakowski

logo.ensafh

In fraach:

Tsja,
kinsto
in nachtliet fluitsje
op ’e wetterlieding?

Hy kin it!

Ut it fluwiel fan myn stim
snij ik mysels in kreaze swarte broek;
in giele jas út twa meter jûnsrea.

Mar hy dichtet dit:

Op ’e Reade See swalkje slaven
muoisum in galei roeiend.

En dan:

En dêr slacht harren fjoer flam as in liere
no’t de mûle reade lieten grimet.

It hert
wosken
yn ’e stoarmwyn Oktober
wat jout dat
om sinneûndergongen oan see.
Dat hert wurdt beroerd
fan it moaiste lânskip.
Neat oars wol it as dy,
Revolúsje allinne!

Mar ek dit:

Dêr donderet in hynder om.… Lês fierder

Willem Winters

Trelers

logo.ensafh

Sjoch, sjoch! Annek skrikt fan myn razen. Sy rydt en ik hâld de rûte by. Underweis nei de Pyreneeën.
Foar ús rydt in Blue Water! Mar earst mei in foto fan ’e sydkant kin ik myn stikje oer de typografy op trelers & oplizzers dien meitsje.
It begûn sa’n tweintich, fiifentweinich jier tebek. Yn in krante lies ik in stikje oer de lange linen dy’t op treler & truuk kombinaasjes oanbrocht waarden. Diagonaal oer de trúk, lange line[n] oer de treler. It waard in hiele hype, sokke strepen dy’t snelheid suggerearje. Ik wie noch materiaal oan ’t sammeljen, en doe ûntstie der al in nije trend: trelers mei tekst.… Lês fierder