Yn rou om alles wat deagiet

logo.ensafh

Op 25 maart ferstoar op 69-jierrige leeftiid hommels dirigint en komponist Gerben van der Veen (1956-2026) oan in hertstilstân. Mei dichter Eppie Dam wurke er oant it lêst ta oan de Fryslân Symphony. De stim fan de reiddomp, in alvedielige komposysje foar in symfony-orkest, in grut koar, bernekoar en sopraan op teksten fan Dam. Foar de útfeart fan Van der Veen skreau Eppie Dam in In Memoriam, dat wy op ús platfoarm pleatsen. Mar Van der Veen lit Dam logyskerwiis noch net los. ‘Gerben rimet op sterben, mar stie foar it libben’, skriuwt Dam, yn rou om alles wat deagiet (earder publisearre yn it Friesch Dagblad):

Lês fierder by de MoanneLês fierder

‘Oant sjen, yn Spello of yn Fryslân!’

logo.ensafh

Giacomo Prampolini (1898-1975) wie in Italiaanske polyglot (talekenner), oersetter en literatuerwittenskipper. Hy hie in soad belangstelling foar de Fryske literatuer en publisearre ûnder oare in bondeltsje Italiaanske oersettingen fan Fryske poëzy. Foar in ûndersyksprojekt fan de Universiteit Leiden besjoch ik syn korrespondinsje. Yn Tresoar lizze sa’n tritich brieven fan him oan ferskate Fryske skriuwers. Koartlyn binne yn syn privee- argyf yn Spello yn Italië in tsiental brieven fan Fryske skriuwers fûn, dy’t it byld fan syn kontakten mei de Fryske literêre wrâld kompleter meitsje.

Dat Giacomo Prampolini goed talen leare koe, wie al gau dúdlik. As lyts jonkje koe er al Frânsk, Spaansk en Ingelsk lêze en as gymnasiast wie er in trou besiker fan de Circolo Filologico yn syn wenplak Milaan, dêr’t er kursussen Russysk, Japansk en Arabysk folge.… Lês fierder

It Stellingwerfsk komt yn ‘e knipe troch ûnderwiisdoelen provinsje: “Bijna een koloniaole situaosie”

logo.ensafh

Minderheidstalen yn Fryslân komme yn ‘e knipe troch de kearndoelen dy’t troch de provinsje goedkard binne om it Frysk te brûken op skoallen. Dat seit Arjan Sterken, direkteur fan taalynstitút Stellingwarver Schrieversronte. De provinsje Fryslân werkent him net yn dat byld.
Yn in brief oan de Ried fan Europa skriuwt de Schrieversronte dat de nije kearndoelen foar Frysktalich ûnderwiis neidielich binne foar de ûnderwiisdoelen fan oare streektalen.

Lês en sjoch fierder by Omrop FryslânLês fierder

Kollum Gerard de Jong: Kynderbubbels

logo.ensafh

D’r knalde ’n kurk teugen ’n plafon, ôflopene maandegoffen, ergens op ‘n ministery in Boedapest. ’t Systeemplafon kin wel wat hewwe, maar de kurk sloeg d’r ’n klain deuky in. ’n Simboalise markering fan ’n historise ferandering.

’t Waar onwerklik, fertelde se mij, as waar se inenen ’n beroemdhyd. Elkeneen kwam op deuze Europese samenwerkingsbijeenkomst in Kopenhagen op hur anlopen. Op hur keycord ston ‘Hungary’, en dat waar foor feul mînsen genog om hur te filesiteren, at se hur nou konnen of niet. Se foelde ’n prettig soort ongemaklikhyd: blij om de ôftocht fan Orbán te fieren, maar apart dat mînsen hur âns leken te bekiken.… Lês fierder