Nadat ik eerder de eindexamens Nederlands (havo en vwo) en vwo-Frans door chatbots heb laten maken – voor beide slaagden de chatbots ruimschoots – leek het me interessant om het ook nog eens met Fries te doen. Voor Fries is er veel minder elektronisch leesbaar materiaal voorhanden, en aangezien kunstmatige intelligentie afhankelijk is van heel veel voorbeelden, is te voorspellen dat dit type examen veel moeilijker zal blijken te zijn.

Dat kwam uit. ChatGPT wist met het examen niets te beginnen, ook na enkele pogingen kreeg ik er niet het begin van een antwoord uit. Ze begreep niet eens dat de vragen die ik stelde gingen over de tekst die ik eerder had gegeven, en klaagde dat ze niet begreep over welke tekst ik het had.… Lês fierder

Op in fjildsje njonken it HCL steane in tweintichtal ‘zitties’, noflike klapstuollen fan Ljouwert City of Literature klear om fannemiddei de lêzers op te heinen. Krekt nei ienen sitte der al wat lju mei in boek yn de hannen. In bytsje ûnwennich? Nee, falt wol ta. Foar my oer sitte twa jonge froulju dy’t krekt by de Culturele Apotheek weikomme mei elk in boek yn hannen. Se nimme in selfy mei in mobyltsje, mar dan sille se lêze.

Lês fierder by Arjan Hut op Ljouwert City of Literature… Lês fierder

’t Waar smoorhyt bútten, maar de floerferwerming ston op ’t fúlst. Dat deugde niet, dat waar dúdlik. Wij hadden al twee keer een bij ’t systeem had, en nou waar ’t weer in ’e war.

De eerste keer waren de batterijen fan de thermostaten ferfongen. De tweede keer waar ’t hele systeem nalopen. De monteur had alles tsjekt. En doe waar ’t goed.

Ant wij op ’n kouwe offen de thermostaat in de slaapkamer omhoog draaiden. Niet foor de slaapkamer, maar foor de badkamer. Die twee rúmtes binne naamlik koppeld. En dat waar ’t probleem, kwam de monteur fan ’t installasyburo doe achter.… Lês fierder

Bestsellerautorin Donna Leon sieht eine neue Zeit der Zensur gekommen: »Wir leben jetzt in einer Welt, in der man nichts schreiben darf, was Leser kränkt, überrascht, verletzt, verstört oder in irgendeiner anderen Weise Empfindlichkeiten berührt«, sagte die 80-Jährige der »Neuen Osnabrücker Zeitung«. »Das gefällt mir ganz und gar nicht. Das nennt man Zensur.«

Die Praxis, Klassiker wie Pippi Langstrumpf um rassistische Begriffe zu bereinigen, verglich Leon mit der Geschichtsklitterung des Kommunismus. Ihrer Meinung nach würde dadurch die Vergangenheit »im Namen von Werten und Moral« redigiert werden. »Genauso, wie es die Kommunisten in Russland gemacht haben«, sagte sie der Zeitung. »Wer eben noch am Tag des Sieges mitmarschierte, wurde im nächsten Jahr schon wieder aus dem Foto retuschiert.«… Lês fierder

Ik bin vandemiddag naor Antje in Zwolle west. As klein joongien kwam ik bi’j heur oolden in Blesdieke uutvanhuus. We kennen mekeer dus al hiel lange en ik kieke elk jaor zeker ien keer bi’j heur en we bellen zo now en dan. Ik belde heur een kleine twie weken leden omdat ze jaorig was. D’r wodde niet opneumen. Ik hebbe tien daegen beld en d’r wodde nooit opneumen. Gistermiddag heurde ‘k van kunde van heur in Wolvege dat ze in et ziekenhuus liggen zol. En doe belde heur zeune Warner om te vertellen wat d’r allegeer gebeurd was. Zodoende bin ik vandemiddag naor heur toe west in revelidaosiecentrum IJsselheem op ‘e zesde verdieping van et Isala-ziekenhuus in Zwolle.… Lês fierder

Door cijfers op een bepaalde wijze te lezen kun je een rekenkundige onderlinge samenhang aanbrengen. Doet poëzie niet hetzelfde met woorden? Willem Tjebbe Oostenbrink over het plezier in het oproepen van suggestie en het scheppen van samenhang door het creëren en structureren van een nieuwe wereld aan de hand van cijfers en taal. Hierna kijk je anders naar deze begrippen.

Lês fierder by Meander… Lês fierder

Foar in standbouputsje mochten wy in lytse wike nei Kortrijk, yn België. Nea west dêr, wol fakernôch op wei nei Frankryk hiel hurd derby lâns riden. No wit ik ek wol dat der deun neist seisbaansautodiken inkeld plak is foar grouwélige boudoazen fan bedriuwen dy’t earsterangs op sicht sitte wolle, en dat der faaks krekt efter dat grau en strak dekôr tige nijsgjirrige saken ferskûl geane. Sa ek yn en om Kortrijk. Hjir en dêr stiene moaie histoaryske gebouwen, bygelyks it juwieltsje fan in Sint-Elizabethbegijnhof. It efterlân fan Kortrijk wie ek bêst it neamen wurdich. Wy sieten yn in moai nij B&B-hotel yn Bellegem, in foarstedsje fan it doarp.… Lês fierder