Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier op een rijtje. Vandaag de laatste vraag van de lijst; maar de komende dagen voeg ik er zelf nog wat vragen aan toe.

De syntaxis is een klassiek onderdeel van de grammatica: het onderdeel dat bestudeert hoe je van woorden zinnen maakt. Andere klassieke onderdelen zijn de fonologie – over de kleinste samenstellende delen van taal, zoals klanken en gebaren – en morfologie – over de manier waarop je op basis van woorden andere woorden maakt (groen wordt groenig).… Lês fierder

Alle basisskoallen yn Sealterlân hawwe al twatalige klasselabels, yn it Dútsk en Sealterfrysk. No giet taalstipe noch in stap fierder: foar it nije skoaljier hawwe alle basisskoallelearlingen yn Sealterlân in spesjaal ûntwikkele skoalplanner, folslein yn it Sealterfrysk, krigen.

“It doel is om bern op in boartlike wize yn ’e kunde komme te litten mei de streektaal en de oanwêzigens derfan yn it deistich libben te fersterkjen”, leit Veronika Pugge fan it Seeltersk-Kontoor út. Njonken in tradisjonale wykkalinder hat de planner mear ynhâld yn it Sealterfrysk, fan de dagen fan de wike en bernerjochten oant bewegingsoefeningen en leafdefol foarmjûne yllustraasjes fan dieren.… Lês fierder

It liket wol as is hy produktiver as ea. Skriuwer Eppie Dam betinkt it iene nei it oare projekt, skriuwt it iene nei it oare manuskript. Foarich jier om dizze tiid ferskynde syn autobiografyske poëzybondel ‘Pompster psalmen’, no steane der de kommende tiid alwer nije boeken op útkommen.
En dat allegear wylst Eppie Dam wrakselje moat mei de sykte fan Huntington, in kwaal dy’t syn holle oantaast.
Syn motoryk hat dêr bot ûnder te lijen, it deistige libben wurdt in opjefte en prate is lestich. Mar noch altyd kin er skriuwe. En salang’t dat giet, docht Dam dat.

Lês en sjoch fierder by Omrop Fryslân… Lês fierder

Dit jier is it 125 jier lyn dat Jelle Hindriks Brouwer (1900-1981) berne is. Yn dit dossier giet Goffe Jensma, emearitus heechlearaar Fryske taal- en letterkunde, neier yn op syn foargonger. Dêryn ûndersiket er wa’t fan ynfloed wienen op it libben fan Brouwer dy’t in soad dien hat foar it Frysk.

J.H. Brouwer wie belutsen by tal fan ynstituten, wurke by de Provinsjale Biblioteek (no Tresoar), wie oprjochter (mei oaren) en letter direkteur fan de Fryske Akademy en stie mei oan de widze fan it Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD, no Tresoar). Hy wie de earste gewoane heechlearaar yn it Frysk oan de Rijksuniversiteit Groningen en waard beneamd as bysûnder heechlearaar Fryske taal- en letterkunde oan de universiteit fan Amsterdam.… Lês fierder

Dirk van Miert, directeur van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur, is benoemd tot bijzonder hoogleraar Kennisgeschiedenis vanuit Digitaal Perspectief aan de Universiteit Utrecht.

Van Miert vergelijkt digitale onderzoeksmethoden met ruimtetelescopen: ze maken details zichtbaar die eerder onopgemerkt bleven. Door digitalisering kunnen onderzoekers sneller zoeken, maar vooral ook veel meer vinden. Zelfs ogenschijnlijk onbeduidende krabbels in de kantlijn van oude documenten kunnen via geavanceerde technieken tegenwoordig historische inzichten opleveren.

Lês fierder by Historiek… Lês fierder

‘Weidum. Volksvermaken.’ (l.û.), ±1903–1905. Ljochtdruk, 90×139 mm. Utjûn troch Arjen Roorda, Weidum. Poststimpels Weidum 26-08-1905, Bussum 26-08-1905 en Amsterdam Centraal Station 29-08-1905. Ferstjoerd oan Johannes de Vries, Bussum/Amsterdam, troch ‘Coos’, ‘Thea’ en ‘Bertus’.

Weidum fiert feest. Boppe de Greate Buorren hinget in mânske flagge. In grutte kliber folk stiet te sjen nei twa manlju dy’t elk in jok mei twa kuorren drage. Tusken harren yn, midden op ’e dyk, stiet in taffeltsje; der liket in flesse op te lizzen op in ferheginkje. De man rjochts, mei in silinderhoed op ’e holle, bringt sa te sjen mei de hân wat nei de mûle.… Lês fierder

Justerjûn tsjin tolven seach ik op de tv in ôflevering fan Ancient Aliens op History Channel. Yn dat programma wurde archeologyske fynsten besjoen yn de kontekst fan de fraach oft se fan bûtenierdske komôf wêze kinne. It antwurd is yn Ancient Aliens altiten: yes!

Tûzenen jierren âlde stienformaasjes, oerbliuwsels fan stêden op de boaiem fan de see, klaaifigueren dy’t op astronauten lykje, oarsprongsferhalen út ferskate godstsjinsten, in oare ferklearring as kosmonauten bestiet yn Ancient Aliens net. Sels Erich von Däniken komt op argyfbylden foarby. Hy is de skriuwer fan it boek Waren de Goden kosmonauten, dat ik as puber ris liende fan in hippy.… Lês fierder