‘Drage is net itselde as ferdrage.’ Ypie Bakker draacht foar as hellet se de wurden djip út in welle earne út de omkriten fan har siel. Stadich, mei geduld. Ik ha dit gedicht al in kear of wat foardragen heard en alle kearen wie ik der stil fan.

It is sneintemiddei en we sitte by Poëzie in de Bres. Al sûnt 2007 organisearret Melvin van Eldik middeis (en jûnen) foar dichters. Hjoed steane in njoggental dichters op it programma, fan lokale begjinners oant betûften fan fierrens. Bianca Boer komt hielendal út Rotterdam en docht bliken in kollega fan my te wêzen: sy jout ek les oan de Schrijversvakschool.… Lês fierder

Taalkundige ferskillen tusken it Stellingwerfsk en it Gitersk?

Yn Op syn Gitersk I is de skiednis fan de opkomst en delgong fan it Nedersaksyske dialekt boppe de Tsjonger of Kuunder ferteld mei de taalsosjologyske achtergrûnen dêrfan. It die bliken dat de sterk geografysk bepaalde identiteit fan it Gitersk syn namme oant op it lêst bewarre hie. De fraach is no oft dat mei de taalkundige identiteit ek sa wie; kaam it Gitersk (yn Fryslân) noch oerien mei it oarspronklike dialekt út Oerisel of like it troch de tiid hinne mear op it Nedersaksysk fan Fryslân: it Stellingwerfsk? Wy (Jonkman en Versloot 2008: 101-103) hawwe doe wat jierren lyn yn Tusken Talen- koart troch de bocht miskien – it Stellingwerfsk en it Gitersk mei inoar lykslein (sjoch ynlieding Op syn Gitersk I), mar is dat op grûn fan de spesifike dialektale eigenskippen wol echt sa?… Lês fierder

Op ’t Frysk Boekefeest frijdeg ferhaalde Meindert Talma over syn nijste boek, ‘Wynroas’, ’t boekeweekgeskink dat presinteerd worde. ’t Gaat over ’n gremitige dwarsbongel die’t in Meinderts leven kwam. Meindert wou ’n radiofragmint dat hij hoord had brúkke in een fan syn nummers. ’n Stimmetsy in syn achterhoofd sait dat hij toestimming frage mot an de seun fan de man. Maar, bang om gyn groen licht te krijen, fraagt hij ’t niet, in de hoop dat de seun ’t niet te weten komt.

Lês fierder by Stichting Bildts Aigene … Lês fierder

Yn de praktyk fan it skriuwen blykt der ûndúdlikheid te wêzen oer hoe’t it û-lûd stavere wurdt. Yn dy earste sin komt dat lûd al fiif kear foar: trije kear skreau ik it as û en twa kear as oe. Guon hawwe noch lêst fan ferâldere wurdbylden.

Oant we yn 1980 in ferienfâldige stavering krigen, koene we sels in sin tsjinkomme as “Joun om acht ûre wurdt de foarstelling ‘Unfoech!’ jown.” Joun ([van]avond) en jown (gegeven) klonken (hast oeral) gelyk, mar it û-lûd waard net gelyk skreaun. Yn wurden as boun (bond), houn (hond) en foun (vond en gevonden) waard it û-lûd mei in ou oanjûn, mar yn jown net, want dat wie besibbe oan jouwe, in foarm fan it tiidwurd jaan.… Lês fierder

Achttjin jier wie Helena Bellinga Swalve doe’t sy út ein sette mei it oanlizzen fan in freoneboekje. Helena wie op 28 july 1801 yn Ljouwert te wrâld kaam as dochter fan de keapman Harmen Bellinga Swalve, berne yn it East-Fryske Bunde, en Pietertje Nijeveen, hikke en tein yn Ljouwert. Dik soe har album net wurde. Frjemdernôch ûntbrekke bydragen fan har neiste sibben, mar it befettet moai wol in ferske fan de Snitser skriuwster Fenna Mastenbroek.

Lês en sjoch fierder by Klaas van der Hoek… Lês fierder

Verslag van de boekpresentatie van ‘De Friese spagaat’

Hein Jaap Hilarides – Vrijdag 25 oktober werd in de Steateseal van het provinsjehûs het boek De Friese spagaat van Huus Mous gepresenteerd. De plek had niet passender gekozen kunnen worden. De besluiten waar de publicist en kunstcriticus graag kritiek op levert worden hier genomen. Of beter, juist níet genomen. Want dat ziet Mous als het grootste probleem van de politiek: dat politici niet durven te kiezen. Ja, als er één plaats is in Friesland waar het thema van het boek in de loop van de lange Friese geschiedenis vaak is besproken, dan is het wel de Steateseal.… Lês fierder

Sipke de Schiffart – Oan wjerskanten fan de Styx (2024)

In de eerste dichtbundel van Sipke de Schiffart, Oan dy tinke uit 2017, stonden maar liefst 75 gedichten over de liefde, meestal overigens over het verlangen naar een onbereikbare geliefde. Ik was geraakt door deze bundel met ‘schaamteloos eenvoudige gedichten’, zoals ik ze noemde. De zestig gedichten in de even intrigerende tweede bundel, In running gag om te gûlen uit 2022, kregen van mij de kwalificatie ‘schijnbaar banale gedichten over het leven, over de liefde’.

In een haast eindeloze stroom gedichten (130 stuks!) beschrijft Sipke de Schiffart in zijn derde dichtbundel, Oan wjerskanten fan de Styx (2024) zo’n beetje alle facetten die met de dood te maken hebben.… Lês fierder