Priuwkes Kataloanië – diel I

logo.ensafh

Ein april wie Syds Wiersma yn it ramt fan syn oersetprojekt fan Katalaanske poëzy yn it Frysk mei Ignasi Ripoll yn Barcelona. Ta gelegenheid fan de jierlikse fiering fan Sant Jordi (Sint Joaris) op 23 april publisearje Wiersma en Ripoll sûnt 2023 alle jierren Frysk-Katalaansktalige bondeltsjes mei wurk fan ferneamde Katalaanske dichters. Fan it jier treden Wiersma en Ripoll sels op yn Barcelona mei har oersettings fan Katalaanske dichters. Ien fan dy dichters is Jordi Llavina (sjoch ek de oersetting fan In Boarne / Una font op ús webside). Syn wurk ynspirearre Syds ta de ûndersteande bydrage, dy’t it earste diel foarmet fan in rige fan fiif, dy’t de kommende tiid op dit platfoarm te lêzen wêze sil.… Lês fierder

Kollum Gerard de Jong: Canicule

logo.ensafh

Taal is ’n stik ark, wat wij útdrukke wille is ’t materiaal. Taal is de hamer, ’t punt dat wij make wille is de spiker. ‘t Is an ôns hoe hard at wij der ’n klap op geve wille.

‘t Woord fan de week hier in Frankryk is canicule, Frâns foor hitegolf. Ik kon ’t woord niet maar de betekenis waar sonneklaar: ’t waar fier dagen op ’n rij om de feertig graden hine en ’t koelde nachts niet feerder ôf as ant ’n graad of dartig. Dat is gyn kattepis. Je liif skakelt over op overlevingsmodus: je leve, maar de sjeu is d’r wat ôf, soksoawat.… Lês fierder

Erik Betten: ‘Skriuwwille yn in tiid fan feroarings’

logo.ensafh

Fjouwer skriuwers fan no: Erik Betten, Jan Schokker, Sietse de Vries en Anita Terpstra, litte har ljocht skine oer spannend wurk fan har foargongers: Anne Hellinga/Jan J. Bylsma, Meindert Bylsma, Joop Boomsma en Riek Landman. Diel I: Erik Betten.

De bêste thrillers sizze in soad oer de preökkupaasjes fan harren tiid. Yn de jierren nei de oarloch gie it gauris oer spionaazje yn it ramt fan de Kâlde Oarloch, yn de jierren njoggentich wie terrorisme de grutte skrik, grutkapitalisten binne tsjintwurdich hieltyd faker de boeman, AI is in driging en ek de ekothriller is in subsjenre wurden.

It kin in aardichheid wêze om mei dy bril op te sjen nei thrillers út oare tiden.… Lês fierder

Mijn herinneringen aan de boeken van Eppie Dam

logo.ensafh

Op 19 juni 2026 overleed Eppie Dam (1953–2026), de Friese auteur die in 2017 de Gysbert Japicx-prijs kreeg voor zijn dichtbundel Fallend ljocht. In de loop der jaren heb ik aardig wat van zijn boeken gelezen en er soms ook over geschreven. Sommige maakten direct indruk, andere vroegen om herlezing, maar één ervaring bleef steeds dezelfde: Eppie Dam wist het gewone bijzonder te maken en vond in de Friese taal een rijkdom die hij zijn leven lang heeft uitgedragen.

Lês fierder by Wiebe Dooper op Brekt.… Lês fierder

Schrijver Eppie Dam gaf het Pompsters een stem

logo.ensafh

Met het overlijden van schrijver, dichter en Gysbert Japicxprijs-winnaar Eppie Dam is een van de belangrijkste Friese auteurs van de afgelopen decennia overleden. Dam overleed op 19 juni 2026 in zijn woonplaats Sloten, 73 jaar oud. Hoewel hij later op verschillende plaatsen woonde en werkte, bleef zijn geboortegrond in Kollumerpomp een onuitputtelijke bron van inspiratie. Juist daar werden de basis gelegd voor zijn taalgevoel, zijn liefde voor het Pompsters en zijn schrijverschap.

Lês fierder by RTV NoordoostLês fierder

Besprek Bart Kingma ‘Flarde’

logo.ensafh

In 2010 verscheen de debuutroman Griene Simmer van Bart Kingma. Ik woonde nog in Castricum en het zou nog zes jaar duren vóór ik naar Friesland verhuisde. Ik noemde het boek toen “een interessant literair debuut […] dat naar meer smaakt”. Het was even wachten – ik woon inmiddels bijna tien jaar in Koudum – op ‘meer’, hoewel Kingma wel enkele Friese jeugdromans schreef, waaronder Sex to the Max (2019). Maar zijn tweede Friese roman voor volwassenen, Flarde, verscheen pas in het voorjaar van 2026. Ik moest er om verschillende redenen wel even inkomen.

Lês fierder by Jelle van der Meulen op Brekt.… Lês fierder

Septimber – diel 6: It bankje

logo.ensafh

BRUSSEL – Myrte Marije Veenbaas ferlear har mem yn de hjerst fan 2025, ien moanne nei de diagnoaze kanker. Yn de rige “Septimber” skriuwt se op dit platfoarm alle moannen oer har rouproses. Sa besiket se op ‘e nij betsjutting te jaan yn tiden fan ferlies. Diskear makke se in roukuier troch Brussel, en besocht in bankje yn it park te finen dêr’t har mem op sitten hie. Ynstee dêrfan rûn se – letterlik – in brûnzen byld tsjin it útdaagjende liif.

 

‘Wat leist der skamteleas by,’ sis ik tsjin de brûnzen frou yn de fontein.

‘Wêr moat ik my foar skamje dan?’… Lês fierder