Ien en mien

Der stiet in beam yn de hjerst
tusken in boskfol kleurige sibben
yn in readkoperen staasjekleed
te wachtsjen op de winter.

Lês en sjoch fierder by Wobbe Atsma… Lês fierder

It boek dat kado dien wurdt yn de Fryske Boekewike komt dit jier fan Anne-Goaitske Breteler. Sy skreau ‘Oan ‘e ein fan De Oere’ oer in bysûndere famylje yn Moddergat.
Sels groeide se op yn it plakje oan de seedyk. Dêr helle se har ynspiraasje wei. Yn in pleats wennen dêr trije bruorren en in suster; de famylje Zwart. Allegear trouden se net.
“It is in supernijsgjirrige famylje, se binne wat oars as oars”, seit Breteler.

Lês en sjoch fierder by Omrop Fryslân… Lês fierder

Koartlyn kaam fan Reitze Jonkman en Arjen Versloot Het Friese Nederduits. Beknopte geschiedenis van de Nederlandse taal in Fryslân út. Se sketse dêr de posysje fan it Nederlânsk troch de tiid hinne, fan 401 oant en mei 2023.

Yn haadstik 9, dat de perioade fan 1821-1915 beskriuwt, komt it Frysk oan bar yn ferbân mei it stribjen nei in folweardiger plak. Sa waard by de Gysbert Japicxbetinking yn 1823 de winsk utere om it Frysk op de legere skoalle yn te fieren. Pas hûndert jier letter, oan it begjin fan de tweintichste iuw, wurdt der in foarsichtich begjin makke mei de emansipaasje fan it Frysk en dernei stribbe om de taal ta te litten yn ûnderwiis, rjochtspraak en bestjoer.… Lês fierder

Okkerlêsten kaam yn Gent in trettjinde-iuwsk hânskriftfragmint fan in kommentaar op de Institutiones grammaticae (‘Ynlieding ta de taalkunde’) fan Priscianus oan it ljocht. Oan ’e ein fan de Latynske tekst wurdt as auteur ien “Johannes de Frisia” neamd. Dy Jan de Vries koe dêrmei wolris de âldstbekende Fryske taalkundige wêze.

Fragminten fan hânskriften binne foar ûndersikers fan de midsiuwske skriuw- en lêskultuer wat potdiggels foar de archeologen binne. Hja befetsje allerhanne ynformaasje, mar it kin in heikarwei wêze om dy ynformaasje derút te heljen.… Lês fierder

Was de wereld nog maar zo groot

Jan Jacob Slauerhoff was nergens thuis. Was het het reizen dat hem aantrok, of het blijven dat hem afstootte? Hij werd in elk geval zowel aangetrokken als afgestoten door China, ‘het innigste mengsel van hemel en hel dat op aarde bestaat’. Als scheepsarts op de Java-China-Japanlijn deed hij inspiratie op voor gedichten, verhalen, de romans Het verboden rijk en Het leven op aarde, en fragmenten voor een derde. Hein Aalders en Menno Voskuil hebben deze onvoltooide trilogie nu opnieuw uitgegeven als De Chinaromans. Het zijn echte avonturenboeken, vol actie en met een vleugje magisch realisme.… Lês fierder

Metaforen worden vaak gebruikt als wij bewust spelen met taal om bijvoorbeeld een mooi stukje proza te schrijven of om een effectieve advertentie te ontwikkelen. We zijn ons al bewust van het feit dat de metafoor een belangrijk stijlmiddel is sinds Aristoteles. Toch hoef je geen schrijver of reclamespecialist te zijn om dagelijks gebruik te maken van metaforen. In de jaren 80 beargumenteerden George Lakoff en Mark Johnson namelijk in hun baanbrekende boek Metaphors We Live By dat iedereen metaforen gebruikt in het dagelijkse taalgebruik. Als je je dat realiseert, heb je snel door dat metaforische taalgebruik inderdaad overal te vinden is.… Lês fierder