Jelma Knol

Fyftjin jier freonskip

logo.ensafh

Fan ’t simmer wie ik op reis mei in boek: Helse liefde fan Frédéric Bastet, in biografysk essee oer de ferhâldingen tusken fjouwer bysûndere minsken, de skriuwsters George Sand (pseudonym fan Aurore Dupin), Marie d’Agoult, en de komponisten Chopin en Liszt. It brocht my nei de my ûnbekende kriten fan de Berry, in plattelânsgebiet yn Frankryk, krekt boppe de Haut-Limousin.
Flakby it rivierke Creuse sieten wy yn in nochal tsjustere gîte, ûnderdiel fan in pleats dy’t der nei alle gedachten yn George Sand har tiid al stie. Acht kilometer fierderop hie de skriuwster in twadde wentsje yn it doarp Gargilesse en noch fyftich kilometer fierder stie har lânhûs yn Nohant.… Lês fierder

Anneke van Renssen, Willem Winters

Durk van der Ploeg en oare Friezen/Snoekebek

logo.ensafh

Durk van der Ploeg en oare Friezen

Wy wiene op fakânsje en myn kompjûter wie ûnderweis in bytsje dwers, sadwaande mailde Cornelis: ‘Om’t jim kollums wat let ynkamen (troch de fakânsje, wy begripe it) wolle wy se earst oer trije wike pleatse, oars bliuwe se mar in wike op de foarside stean, dat soe skande wêze. Oare wike freed komt der in special oer Durk van der Ploeg online, mei allinnich mar bydragen n.o.f. de Gysbert-winner. Soene jim, of ien fan jim, ek in Durk-kollum skriuwe kinne? Fansels binne jim frij hoe dat oan te pakken, as it mar wat mei Van der Ploeg te krijen hat.’… Lês fierder

Tryntsje van der Steege

Foar De winter komt de hjerst

logo.ensafh

Op in hjerstige jûn mei gûlende wyn om it hûs en rein tsjin de ruten lies ik De winter komt fan Durk van der Ploeg. Hoe smûk it op de bank ek wie mei de kachel oan en kearskes om my hinne, ik krige it der kâld fan. It ferhaal fan Brand en Baefke en harren âld fabryk kinne je eins allinnich mar yn de hjerst lêze, it seizoen fan teloargong, ferfal, ferlies. Hoewol, ek al hie it gjin hjerst west by it lêzen, it biedwurd fan T.S. Eliot oan it begjin ropt dizze assosjaasjes ek prachtich op: “In my beginning is my end.… Lês fierder

Tryntsje van der Steege

Om de lea getten

logo.ensafh

Wat in protte froulju hawwe mei har kleankast, datselde haw ik mei myn boekekast. Der stiet mear yn as goed foar my is en ik stean der withoefaak foar en haw gjin flau benul wat ik der út pakke sil. Yn stee fan ‘sa folle om oan te dwaan, mar neat dat past’, ha ik faak lest fan ‘sa folle om te lêzen, mar neat dat past’…
Krekt as klean moat in boek passe. De outfit dy’t my omklaait foar de dei moat goed fiele en noflik sitte; in boek dêr’t ik mysels yn ûnderdompelje – faaks langer as in dei – moat oan deselde kritearia foldwaan en strike mei myn moedstastân.… Lês fierder

Skermer

Sjoch!

logo.ensafh

Yn it boek Nietzsche, een biografie van zijn denken, fan Rüdiger Safranski lês ik dit: ‘Myte en mytologisearjen is in byldyntinsive sinjouwing fan wat oars sinleas is. Wat de mytefoarmjende potinsje fan it bewustwêzen hieltyd op ’e nij útdaget, is de ûnferskillichheid fan de wrâld.’

Mar is de wrâld wol ûnferskillich? Is it miskien sa, dat de mins foar de wrâld de ûnferskillige is. Is de mins net gewoan allinne mar ynteresearre yn himsels, hat er net gewoan allinne mar mei himsels te dwaan? Soe it net sa wêze, dat it probleem is dat de mins himsels net iepenstelle kin, sa’t de wrâld dat ek net kin.… Lês fierder

André Looijenga

Fan op in kreake

logo.ensafh

Galerijen en balkontsjes mei ik wol lije. Dêrfan delsjen op wat ûnder bart, is krekt as op in barokke plafonskildering mei om ’e hanneling hinne herntsjes mei taskôgers. Minskjes sjogge nei de midden, wize op wat aparts, jouwe fansiden kommentaar op it hiele teater.

Allyksa fielde ik my okkerwyks op it Boekefeest, doe’t ik de omgong mar ris opsocht foar in better sjoch op it toaniel. Op ’e kreake hiene boekelêzers, en guon skriuwers ek, har drapearre op stuollen en de houten sitsjes oan it stek. De keunst fan it taskôgjen, it fansiden wat praten as potlead-oantekens yn in marzje. Ek ik joech my del, op in kessentsje rjocht boppe it poadium.… Lês fierder

Jelma Knol

Krús of munt

logo.ensafh

‘De provinsjale amtner is no moai nei it húske, dus wy kinne de nammen fan de fiif lêste kânshawwers wol even ûnderinoar beprate.’
‘Mar wy moatte wol de nammen feroarje, want de keamer hat ek earen. Alles lekt hjir dat it sta seit. En wy soene der yn oktober út wêze.’
‘Konkreet dan: Sytse falt ôf neffens de kêsten omdat syn masterwurk Moerlân mear as fjouwer jier lyn publisearre is. Tuskentiids hie er gjin nije publikaasje.’
‘Bourdieu leart ús dat in sjuery him earst echt ûnderskiedt troch mei in namme te kommen dy’t gjinien ferwachte hie. Hawwe Erwin, Bonpipa en Gjetske destiids hiel goed begrepen.’… Lês fierder