Jelma Knol

‘It neidiel fan de twifel’ fan I.E. Bloem

logo.ensafh

De ûnder pseudonym publisearjende I.E. Bloem hat mei syn/har young adult roman It neidiel fan de twifel de Simke Kloostermanpriis fan 2022 krigen. Dit boek hat Bas, in jonge stoïsijn, as haadpersoan. Bas is 16/17 jier âld, stammeret en wurdt dêrom, mar ek om oare redenen flink pest op skoalle. Mei ien fan de slimste pestkoppen, de idele en waanwize Vera, mei er nei Bergamo om fjouwer moanne lang Italjaansk etc te learen. Nei in moanne moatte se haljetrawalje nei hûs ta fanwege koroana. Underwilens binne de geheimen fan de Italjaanske Julia en de ferstoarne heit fan Bas knap yntrodusearre yn it ferhaal as spanningselemint.… Lês fierder

Jelma Knol

De Novinsje stelt nea teloar

logo.ensafh

Odessa is in elegante stêd oan de Swarte See. Dat duorret net lang mear. Tsjechov liet dêr syn roman It duel spylje. Duellearje: in earfolle wize om in konflikt te besljochtsjen.

Wylst wy yn in sniebui nei Grou ride foar de útrikking fan de Joast Halbertsma-priis spilet der hieltyd in dichtrigel troch myn kop: ‘April is the cruellest month.’ Jawis, foar dy miljoenen dy’t no op ’e flecht binne of yn de kjeld bombardearre wurde en wa wit bestookt mei senuwgassen. ‘Se kinne mar it bêste opfongen wurde yn Poalen, dat is opfang yn de regio,’ seit de dûbelspion fan it Kremlin.… Lês fierder

Jelma Knol

Jouwert Jouwertsma

logo.ensafh

Soms is it hearlik om werris kleare antymilitaristyske taal te hearren:
‘De keunst fan it minskeslachtsjen telt ús net ûnder har ferearders. Mar wy leauwe ek net, dat immen dy’t dizze Soldate-brieven lêst, folle mei de militêre saken opkrije sil. Hja jouwe in dúdlik byld fan ’t soldatelibben, hja binne wier. Inkelden soene sommige útdrukkingen dy’t deryn foarkomme, wol beskave hawwe wolle, mar dêrmei soe ’t wiere weifalle, en just de wierheid is learsum.
No springt it yn ’t each, wat ferbetteringen der nedich en mooglik binne. As wy jit in leger hawwe moatte, dan is ’t wis net om oan te fallen, mar allinne om ús festinglynjes te ferdigenjen.… Lês fierder

Jelma Knol

Geleefd geloof

logo.ensafh

Geleefd geloof: by de gewoane man en frou thús

Ik sit al dagen yn in nij boek om te lêzen en fral ek moaie plaatsjes te besjen en fansels giet dat boek hielendal net oer nijichheden mar krekt oer ús mienskiplik ferline, mear as fiifhûndert jier lyn: it deistige libben en de spirituele aspekten dêrfan yn de midsiuwen, yn Fryslân en de Ommelannen. Geleefd geloof is de titel fan dit meinimmende boek, dat skreaun is troch ûnder oaren Anneke B. Mulder-Bakker, Rolf H. Bremmer Jr, Sible L. de Blaauw, Renée Nip, Kathryn M. Rudy, Susanne de Jong, Lianne van Beek en Elvira Ambrosius.… Lês fierder

Jelma Knol

Bredevoort

logo.ensafh

Yn it âlde stedsje lizze de boeken te fergieljen achter de finsterruten fan de antikwariaten. In patserige kabriolet rydt troch de nauwe strjitten, benzineroken achterlittend dy’t wol in heal oere hingjen bliuwe. De man achter it stjoer hat in learen pet op en neist him sit sa’n wiif. Jaja, jo moatte de plasse wol tsjin de sinne beskermje en ûnderwilens it ark koel hâlde. De terrassen neist de âlde fêsting sitte bomfol mei minsken dy’t de nije frijheid fiere.

It is monumintedei, in prachtgelegenheid om jo oldtimer te showen. Honoré de Balzac strúnt yn syn muontsepij troch de strjitten. Hy hat fan ien oere nachts ôf sitten te skriuwen.… Lês fierder

Jelma Knol

Erasmus, in man foar alle iuwen

logo.ensafh

Print is net mear fan dizze tiid, hearre wy allegeduerigen. Underwilens lês ik in boek wêryn’t de yntroduksje fan print yn Europa beskreaun wurdt, sa’n lytse seis iuwen lyn, en hoe’t dat no krekt foar in grutte yntellektuele revolúsje soarge. It giet om de biografy fan Erasmus troch Sandra Langereis. In hearlik boek. Se neamt ús kosmopolityske Rotterdammer in ‘dwarsdenker’, mar de skriuwster soe dat etiket ek wol op harsels plakke meie. Want dit is gjin gewoane biografy. Langereis beskriuwt op in tige konkrete manier de oergong fan de perkaminten hânskriften nei it folle goedkeapere beprinte papier. Jo kinne aanst thús oan de hân fan har beskriuwing sels papier skeppe, as jo dat wolle.… Lês fierder

Jelma Knol

Ferdwaald tusken Bakhuzen en Hoonhorst

logo.ensafh

Jetske Bilker docht yn har nijste roman Spegel en sonde eat dêr’t se bysûnder goed yn is: se leit op in hast comedy-achtige wize it libben bleat fan minsken út kreative beroppen dy’t frjemd geane en soks kamûflearje mei in soad foarsoargen en sa nedich ligerij. Dat docht se op in lichte toan, de karakters fan en de ûntwikkelingen tusken de personaazjes wurdt fierhinne helder yn de dialogen en de plot stekt bysûnder knap yninoar.
Der falt dan ek hiel wat te gnyskjen om de tûkelteammen fan de personaazjes. Diskear is de readhierrige, 55-jierrige Pippy Doutsen van der Hoop, in toskedoktersassistinte dy’t oan de Gerrit Rietveld Akademy studearre hat en ea in suksesfolle keunstneres wurde soe, de haadpersoan.… Lês fierder