Tomas Dalgaard, Martsje de Jong

Prepper

logo.ensafh

 

 

Jeg skulle være prepper
Forberede mig på jordens undergang
Hver dag ville jeg kigge på dommedagsuret
for at se om det var nu jeg skulle gå ned i kælderrummet
som jeg havde fyldt med løse ris linser
dåsemad dunkevand
jod og en batteridrevet radio
Som prepper ville jeg have forberedt mig på alle eventualiteter
Strømsvigt radioaktivitet inaktivitet dårlig mave
og købt mange paller toiletpapir
Jeg ville nådesløst have afvist andre overlevende
som ikke havde udvist rettidig omhu og forberedt sig på jordens undergang
Skrid fra mit kælderrum ville jeg rasende råbe
mens jeg fægtede med dåseåbneren for at holde dem væk
Hver dag ville jeg tænde radioen for at høre nyt
men der ville ikke være andet end gamle genudsendelser
Hvis livet som prepper føltes ensomt
ville jeg tænke på hvor forudseende jeg havde været
Dommedag er definitiv
Fejl og glemsomhed kan blive fatal
Alle situationer bør tages i betragtning
Bølletyfus
Tornadoer
Torpedoer
Tredje verdenskrig og tandpine
men jeg ville have forberedt mig som det bekymrede menneske jeg altid har været
og have et fjernlager på Færøerne
Mit motto har hele tiden været
Det er bedst at være forberedt på det værste
Det kræver kløgt penge og et bekymret sind at være prepper
Det er ikke slet ikke alle som er egnet til at være det
og sidde i et klaustrofobisk kælderrum måneder eller år
og udholde sit eget kedelige selskab
i et strømløst post apokalyptisk samfund
Pludselig indser jeg hvor ensomt det bliver
at være prepper Palle alene i verden
Så hellere gå under sammen med de andre

Prepper

Ik soe prepper wêze moatte
My tariede op de ûndergong fan ’e ierde
Alle dagen soe ik op de doemsdeiklok digerje
om te sjen oft it al tiid wie om nei de kelder te gean
dy’t ik fol stean hie mei rys linzen
blikfoer flessen wetter
joadium en in radio op batterijen
As prepper soe ik my taret ha op alles dat mar barre kin
Stroomútfal radioaktiviteit ynaktiviteit skiterij
en in weareld húskepapier ynslein ha
Sûnder genede soe ik oare oerlibjenden fuortstjoere
dy’t net yntiids foarsoarchsmaatregels nommen hiene
om har te preparearjen foar wrâlds ein
Soademiterje op út myn kelder soe ik razend roppe
wylst ik mei de blikiepener swaaide om se op ôfstân te hâlden
Alle dagen soe ik de radio oansette om it nijs te hearren
mar der soe neat oars wêze as âlde werhellingen
As it libben as prepper iensum fielde
soe ik tinke oan hoe foarútsjend ik west hie
Oardielsdei is ûnûntkomber
Flaters en ferjitlikens kinne fataal wêze
Moatst rûnom rekken mei hâlde
Rotkoarts
Tornado’s
Torpedo’s
Tredde wrâldkriich en pinebek
mar skiterich as altyd soe ik my tarist ha
en hie ik in skûlplak op Skylge
men kin it bêste mar op it minste klear wêze
hat altyd myn motto west
it ferget snoadens, sinten en in swiersettich sin
Net elkenien is der geskikt foar
om moannen of jierren yn in klaustrofobyske kelder te sitten
en syn eigen ferfeelsume selskip te fernearen
yn in post-apokalyptyske maatskippij sûnder stroom
Samar sjoch ik yn hoe iensum it wurdt
as prepper poerallinne op ’e wrâld
Dan mar leaver nei de bliksem mei de oaren

Oersetting Martsje de JongLês fierder

Martsje de Jong

Tink om dyn sinten

logo.ensafh

Ein oktober wurdt tradisjoneel de Quote 500 bekendmakke, de jierlikse list fan de 500 rykste skevels fan Nederlân. Wa tommele derút, wa kaam der nij yn, wa klom heger en wa hie yn 2023 eins de measte sinten fan allegear? In list dy’t my altyd nijsgjirrich makket, mar de teannen ek krom yn ’e skuon set. Want, wat moat in minske yn ’e goedichheid mei sa’n soad jild?

De konklúzje fan de nije list wie tryst. Ek al wie 2023 ekonomysk sjoen in net al te bêst jier foar de measte Nederlanners – de ynflaasje wie heech, de enerzjy net te beteljen en de boadskippen suver ek net – de fermogens fan de alderryksten brutsen wer alle rekôrs.… Lês fierder

Martsje de Jong

Lubbert Jan de Vries presintearret ‘Liet fan mysels’

logo.ensafh

Yn de tsjerke fan Jellum, dy’t tsjintwurdich as teätertsjerke It Mammemahûs bekend stiet, presintearre Lubbert Jan (Bert) de Vries sneon 13 april syn Fryske oersetting fan ‘Song of mysels’, it grutste en bekendste wurk fan de Amerikaan Walt Whitman (1819 – 1892). In gedicht, sûnt 1862 besteande út net minder as 52 fersen, mei as neigesetsje ek noch de oersetting fan it folsleine foarwurd fan Whitman sels sa’t dy dat yn 1855 skreau yn de bondel ‘Leaves of grass’, dêr’t de earste ferzje fan ‘Song of myself’ yn stie. Doe noch mar tolve fersen lang, trouwens. Om dat foarwurd ek oer te setten, wie it idee fan útjouwer Piter Boersma.… Lês fierder

Martsje de Jong

Moai yn ’e prizen

logo.ensafh

In pear jier lyn skreau ik in kollum yn de Ljouwerter Krante mei deselde titel as hjirboppe stiet. Net botte orizjineel dus, mar och, as der earne prizen te fertsjinjen binne, is der sekuer ek wat te seuren en sadwaande ek wat te skriuwen. Hielendal as it om literêre prizen giet, want wêr’t de iene jûchheiend op social media de winst omtoeteret, dêr ferskynt fan de oare in grimmitich stik oer sjueryleden dy’t der neat fan begrepen ha.
Dat lêste wol my wol oan, dat tocht ik fan ’t jier ek by it bekendmeitsjen fan de Rely-winners, bygelyks. Want lit ús earlik wêze, ik hie dêr ek by sitte moatten.… Lês fierder

Martsje de Jong

Besprek Swarte Swan, Gideon Samson / oersetting: Geart Tigchelaar

logo.ensafh

Foar pubers wurdt ornaris net in soad Frysk skreaun. It argumint lit him riede: se lêze leafst neat oars as koarte berjochten op sosjale media, of hingje ûnderút foar Netflix. Dêrmei pleitsje útjouwers harsels frij en begjinne skriuwers as it treft net iens oan in boek foar de dreechst te begripen kategory bern dy’t der is. Mar wat der net is, kin ek net lêzen wurde. It feit dat der sûnt 1999 mar tsien (!) orizjinele Fryske boeken skreaun binne foar de bern yn de ûnderbou fan it fuortset ûnderwiis, wêrfan de helte fan de hân fan Hanneke de Jong, seit genôch.… Lês fierder