Lomme Schokker

De skriuwer, it boek en de lêzer

logo.ensafh

Uteinlik tiisdeis nei fjouweren kin ik Passys fan Josse de Haan by Boekhannel Grimbergen yn Lisse ophelje. Wer thús blêdzje ik it boek earst ris troch om te priuwen wat my te wachtsjen stiet. Op de alderlêste side sjoch ik in rigele nammen fan skriuwers dêr’t Josse blykber ien of oar fragmint fan yn syn boek opnommen hat. Annie Ernaux sit der ek tusken, in skriuwster dy’t ik aardich heech ha. Trije dagen derfoar ha ik yn De Volkskrant noch in fiifstjerren resinsje lêzen fan har magnum opus De jierren. Tafal bestiet net, sizze se.

Foarearst beslút ik Josse syn boek oandachtiger troch te blêdzjen, om te sjen oft ik dat spesifyk fragmint fan Ernaux sa op it each trasearje kin.… Lês fierder

Lomme Schokker

Relytivisme

logo.ensafh

‘Do wurdst hieltyd negativer,’ sei de frou in skoft lyn tsjin my. Dêr sit ik wakker mei, want hoe kin soks? No’t har oanmerking in setsje tusken ús yn leit te protteljen, liket it wol oft elkenien tsjintwurdich tryster, tsjusterder en negativer is. Utsein myn frou dan. By it minste sjoch ik guon daliks al klear stean om oaren it mannewaar op te sizzen of mei feninichheid goedbedoelenden de grûn yn te jeien. En dan sit ik sels noch net iens op sosjale netwurken as Facebook, Twitter, TikTok of Secondlife. Ik ha inkeld myn Ensafh en dat is my mear as genôch.… Lês fierder

Lomme Schokker

Reizger om utens

logo.ensafh

‘It âlde stasjon fan It Hearrenfean ha ik goed kend. It wie treurich, funksjoneel en mâl, dat ik fûn it al lang prachtich.” Sa begûn Jan Blokker syn kollum yn De Volkskrant fan 27 july 1985. It stikje stiet yn de bondel Het station van Heerenveen, útjûn oktober 1986 (De Harmonie, Amsterdam; side 57). Fier nei 1989 moat ik dit boekje earne twaddehânsk kocht ha, want op it titelblêd stiet yn regelmjittige folpinneletters: Voor Gijs Vogelenzang, de 1e KERSTMIS 1989: in ons nieuwe huis! Dêrom mei ik graach in boek mei ynskripsje foar in my ûnbekende persoan thús in langer libben jaan, soms jout sa’n persoanlike opdracht my yn myn donkerste dagen sicht op in feal opljochtsjend perspektyf.… Lês fierder

Lomme Schokker

Simmersliep

logo.ensafh

Tsjintwurdich dream ik fan bleate kapsters op stiletto’s mei izeren noazen midden yn in see fan donkerblauwe mûlemaskers. Ik dream oer in lange lege sikehûsgong ûnder wyt TL-ljocht mei doarren oan wjerskanten dy’t ik net iepenje doar. Dreamde oer ús heit yn syn populierenhouten deakiste sûnder deksel yn it ôfskiedshûs oan de Cissy fan Marxveldtleane.

En ik dream fan Tiny Mulder dy’t ik langút mei har skonken oan wjerskanten fan myn kroade útsutelje yn bûtenbuorren tusken Boazum en Boalsert. Se fertelt hoe’t se altyd al yn in hûs wenje woe mei de foardoar yn ’e midden en dan links in ljochtkeamer om te skriuwen en rjochts de pronkkeamer om op winterjûnen Skandinavyske skriuwers te ûnderfreegjen oer wat bern moarn te lêzen hawwe moatte.… Lês fierder

Lomme Schokker

Wolken sûnder wyn

logo.ensafh

In moanne lyn kaam it my ynienen wer yn ’t sin: wat de âlde man dêr op it wetter te sizzen hie oer de wyn en de wolken. Ik bin nei boppen rûn en ha de papieren nochris opsocht.

Earst mar efkes it hoedatsa. In pear wike nei’t Crystal en ik yn septimber 1976 byinoar hokken op myn studintekeamer kaam berjocht dat har pake út Amearika nei ús ôfreizgje woe. Silst dy keure litte moatte, sei myn ferkearing, pake wol witte wat fleis ik yn ’e kûpe ha. Har heit út it Kanadeeske Kebek hie har mem sitte litten doe’t dy seis moanne swier wie, en de âldman woe perfoarst net ha dat er foar syn favorite pakesizzer no wer sa’n misslach yn taksaasje oer in frijer fan om utens meitsje soe.… Lês fierder

Lomme Schokker

Post-boekewikeprakkesaasjes

logo.ensafh

Yn de boekewike hawwe jimme my net sjoen. Net op al dy eveneminten. Wat in drokte wie it op Knilles syn list! Yn de tiid dat alles noch ûnskuldich wie. Hoe koart noch mar lyn? Annejet yn in dûnsskoalle, Baukje dy’t alle grinzen oer gie, Bennie oeral thús yn Fryslân, Tsead fansels yn in kafee, Minno oer Douwe yn it dressoir, Anne en Edwin as bandido’s ferdwaald yn Amsterdam, Lubbert Jan as pop-up yn Burgum, Doeke yn Frjentsjer fansels, Jelle en Nyk yn de Drachtster bieb… En dan seine se dat de Fryske literatuer op stjerren nei dea wie.

Ik wie en bin net sa fan de eveneminten.… Lês fierder

Lomme Schokker

Hoe ‘woke’ wol ik wêze?

logo.ensafh

Wer in nij begryp út Amearika: ‘woke’. ‘Stay woke’ betsjut yn it (Afrikaansk-)Amerikaansk taalgebrûk safolle as it gewaarwurden fan sosjale ûnrjochtfeardichheid, benammen op it mêd fan rasse- en genderdiskriminaasje. ‘Woke’ is de doetiid fan it tiidwurd ‘to awake’, wekker wurde, mar ek: jin bewust wurde. Wy moatte net inkeld algeduerich alert wêze, der moat teffens ek in dúdlik iepenbier stânpunt ynnommen wurde. Der leit in morele plicht ús te oppenearjen om de boel net noch slimmer te meitsjen.

In foarbyld. Yn myn kollum fan desimber oer Peter Handke referearre ik oan it kontroversjeel elemint dat oan dizze skriuwer en Nobelpriiswinner hinget.… Lês fierder