Blog Abe de Vries: Kin de Fryske literatuer himsels opnij útfine?

logo.ensafh

De earste televyzje. De earste roltrep. De earste raket mei floeibere brânje. De oprjochting fan de VPRO. De tl-lampe en triedleaze telefoan waarden útfûn. De earste HEMA iepene de doarren. Mei de Ofslútdyk waard úteinset. En Nederlân fierde de wegebelêsting yn. Allegear hûndert jier lyn, yn 1926. En hûndert jier lyn bloeide net inkeld de mondiale en nasjonale útfynkeunst; ek yn de Fryske literatuer tilde it op fan nijs.

Yn 1926 ferskynde It Heechhôf fan Reinder Brolsma by útjouwer Brandenburgh & Co. yn Snits. Dat wie de earste echte ‘boereroman’. It jubeljier fan Simke Kloosterman kaam út by Broerren Hoitsema yn Grins, ien fan de earste echte histoaryske romans. … Lês fierder

Anita Terpstra: ‘Riek Landman wie har tiid fier foarút’

logo.ensafh

Fjouwer skriuwers fan no: Erik Betten, Jan Schokker, Sietse de Vries en Anita Terpstra, litte har ljocht skine oer spannend wurk fan har foargongers: Anne Hellinga/Jan J. Bylsma, Meindert Bylsma, Joop Boomsma en Riek Landman. Diel IV: Anita Terpstra oer Riek Landman.

In pear wike lyn prate ik foar it earst mei Riek Landman. Riek Landman is myn nije heldinne. Om meardere redenen, mar dat sil jim yn ‘e rin fan myn ferhaal dúdlik wurde. Ik woe dat ik earder witten hie fan har bestean, of fan it bestean fan har boeken, dan hie se folle langer myn heldinne wêze kinnen.… Lês fierder

Noard-Frysk op Dútske skoallen frijwilligerswurk en beheind ta basisûnderwiis

logo.ensafh

It Noard-Frykse beukerûnderwiis yn it Dútske Noard-Fryslân is faak ôfhinklik fan frijwilligerswurk. En it tal skoallen mei in Noard-Frysk oanbod is sûnt 2015 ôfnommen. Dat is te lêzen yn de nijste, folslein bywurke fjirde edysje fan it Regionaal Dossier The North Frisian language in education in Germany.

Lês fierder by GoeieLês fierder

Fakatueren: twa promoasjeplakken op it mêd fan taalwittenskip

logo.ensafh

De Fryske Akademy en de Ryksuniversiteit Grins biede net ien, mar twa ûndersyksplakken yn de taalkunde oan, mei yngong fan oktober 2026. De twa promovendy sille harren eigen ûndersyksprojekten ûntwikkelje en útfiere binnen it oerkoepeljende tema ‘Taalfariaasje’.

Konkreet sil it iene projekt him rjochtsje op morfosyntaktyske struktueren yn it West-, East- en Noardfrysk, wylst it oare projekt him rjochtsje sil op dialektology, mei as doel nije kaarten fan taalkundige fariaasje yn it taalgebiet Fryslân yn Nederlân te meitsjen.

Lês fierder by EbltebiltLês fierder

Signalement: de nieuwe Friese dichter Ramko Povol

logo.ensafh

Bij uitgeverij Perio van onze medewerker Hans van der Heijde moet je altijd op je hoede zijn wat je in je brievenbus krijgt. Dat kan een verzameling dooddoeners zijn (Het is wat het is) of een intrigerende monografie met teksten van de eigenzinnige kunstenares barones Elsa von Freytag-Loringhoven (Vergeten paraplu).
In Ramko Povol beschrijft Hans van der Heijde het leven, Anne Feddema de kunst en Fedde Douwes Dijkstra het dichtwerk van de Roetheense kunstschilder, linguïst, polyglot en dichter Ramko Povol die ook gedichten in het Fries schreef aan het begin van de vorige eeuw.

Lês fierder by TzumLês fierder

Kollum Arjan Hut: Ljocht soe dy skroeie

logo.ensafh

“Wy bûge ús nei de werklikheid
As in hûn nei syn fretten!”

Foarjier 2023. In daverjend Frysk fers klinkt as ik de Academie voor Popcultuur ynstap. Gabrielle Terpstra hat my útnûge om mei te sjen by it oefenjen foar har einpresintaasje. Dit gebou ha ik net earder ynwest en ik sjoch om my hinne om út te finen wêr’t de foardracht weikomt.

“Wurch mar wekker begjint
ús dei mei in sigaret,
in slok oerbleaun yn ‘e flesse
fan in foarich libben.”

Twa, trije klapdoarren fierder en ik kom yn in aula-eftige romte dêr’t bliken docht dat it Bert de Vries is wa’t ik hear.… Lês fierder

Jemke Visser

Hjit waar en tonger

logo.ensafh

Hoe slim wie it no wrychtich? Ast alle ûnheilsberjochten leauwe meist wie dit noch mar it begjin, benammen troch de opwaarming fan de ierde stiet ús noch wol it ien en oar te wachtsjen.
Mar earlik sein wurd ik der op dit stuit hjit noch kâld fan. Dat hat fansels te krijen mei de lizzing fan Harns, sa fuortby see. Doe’t wy hjir yn 1973 belânen waarden we warskôge: it waait der hast altyd. Mar ek as it dat net docht is it altyd in pear graden kâlder as yn de rest fan ús lân.
It skeelt in jas, sei myn skoanheit altyd.… Lês fierder