André Looijenga

Berneboeken, blinder!

logo.ensafh

Tiisdeitejûn wie ik yn Drachten, yn it boppesealtsje fan de ‘Belibbibleteek’ (of hoe’t se dêr dy ynstelling ek neame). Hawar, dêr haw ik in bêste Sirkwy-lêzing beharke fan Sigrid Kingma. Hja hold in besteklik en ynspirearjend ferhaal oer it Fryske berneboek yn de lêste foech tweintich jier. Hja joech in moai oersjoch fan wat der allegear wol net bart en útkomt oan Fryske berneboekeskriuwerij, statistysk kreas ûndersifere. De ynhâldlike trends yn dit ferskaat oan boeken (wy hawwe it dan oer hast fiifhûndert!) hie se it net in soad oer. Wol oer hoe’t Fryske berneboeken (al as net) bý Fryske bern komme.

Lês fierder
Anneke van Renssen

Provinsjale Kikkert

logo.ensafh

Yn ‘e jierren ’50 en ’60 opgroeie op It Hearrenfean is neffens my omtrint like slim as opgroeie yn bygelyks Buitenveldert yn Amsterdam. Neat te dwaan. Mei ien ferskil: de jongerein út Buitenveldert wie yn tsien minuten op ’e brommer yn it sintrum fan Amsterdam, dêr’t nozems, dijkers, pleiners en provo’s harren útlibje koenen. Op it Fean wie neat. Fansels, der wie in groepke dwerslizzers. Ik woe dêr graach by hearre. Dat slagge net. Ik sil noait ferjitte dat myn âldelju de âlde keukentafel en -stuollen oan de jongerein fan it Soerkoalpakhûs weijoegen, dêr’t grutte feesten organisearre waarden. In moai gebeart soest tinke.… Lês fierder

Willem Winters

Noazems!

logo.ensafh

Hille Ouwe Bijlsma is gearstaller fan in fotoboek (mei tekst) oer de Ljouwerter noazems yn de jierren ’50. Fansels komme de Rock en Roll-reboelje, de Dingleyboys, de Zwarte Panters en harren ûnderlinge striid en lettere gearwurking oan bar. Bijlsma skriuwt foar it grutste part út de earste hân, hy wie der by, ek doe’t  se it ‘kriminele paad’ opgyngen, ynbrekke en platen jatte. Mar dat wie gaueftich oer doe’t de plysje oan ’e doar kaam.

It noazemdom hat lang dy oandacht net krigen fan skriuwers en ûndersikers as de lettere provo’s. Foar Ljouwert leit der no in moai begjin. It is spitich dat der sprake is fan fersnipeling: fan ’t simmer hie it HCL in tentoanstelling oer ‘it langhierrich rapalje’.… Lês fierder

Anneke van Renssen

Lúkse foar elkenien, yn tiden fan krisis

logo.ensafh

Gelokkich: de hjeldagen binne sa’n bytsje foarby. Willem en ik hawwe in ôfgryslike hekel oan benammen de Krystdagen. Al dy ferskriklike krystbeammen, hiele strjitten mei lampkes, al dy supermerken fol mei ‘lúkse foar elkenien’. Dy lúkse bestiet dan út gourmetguod, rollades, kant-en-kleare sauskes, woarstjes, gebak ensfh. Allegear fierstente folle foar in normaal húshâlden en fierstente djoer yn dizze tiden fan krisis natuerlik. Want it is krisis, dêr komme wy net ûnderút. Takom jier moatte wy mei syn allen besunigje en net sa’n bytsje ek. De broekriemme moat oanhelle wurde.
Mar deis nei de Kryst krige ik in moaie ynfal, fyn ik sels.… Lês fierder

Willem Winters

Postordershop

logo.ensafh

Lêstendeis wie de gjin-reklame stikker fan ‘e foardoar ferdwûn. Om’t ik net daliks in nije helle kamen der dikke pakken reklamefolders yn de bus. Nei in pear kilo hie ik myn nocht en makke op ‘e kompjûter in nije stikker. De iennige brosjuere dy’t my wol noaske, waard my tastjoerd troch Postordershop.nl.
Wat se dêryn net oanbiede, it is net te leauwen:
As ik myn teannagels behoffenje wol, dan rint dat fanwege myn faak stive en pynlike rêchbonke, altyd út op in ‘Greate Wrakseling’. Postordershop.nl skaft rie: ‘Met onze elektrische Pedicare is je probleem opgelost. Het 15 cm lange verlengstuk maakt dat je armen weer lang genoeg zijn en dat je rug wordt ontzien.’… Lês fierder

Jelma Knol

Yn it harnas

logo.ensafh

Jannewaris begjint weemoedich. Yn ús eigen provinsje moasten wy ôfskied nimme fan in tal treflike minsken dy’t in soad betsjutten hawwe foar de Fryske taal en kultuer. De wrâld fan de Alde Muzyk nimt dizze wike ôfskied fan Gustav Leonhardt, eminint pionier en learmaster fan twa generaasjes musisy dy’t de wrâld fan en foar Bach eksplorearren en mei prachtige útfierings tichter by it publyk brochten.
It prachtige konsert dat it Nederlands Kamerkoor tiisdei yn de Grutte Tsjerke brocht ûnder lieding fan Jos van Veldhoven en twa ensembles mei ferneamde ynstrumintalisten wie sa yndirekt in earbetoan oan alles wat ûnder Leonhardt en syn neiste kollega’s ta stân brocht wie.Lês fierder

Skermer

Knibbelje foar JWdV

logo.ensafh

Slach de krante iepen, sjoch op it ynternet. Knibbelje foar JwdV fan de Kulturele Haadstêd is yn Fryslân de nijste trend. Dat it is gefaarlik yn Fryslân! Want dêr’t knibbele wurdt is men jins libben net feilich. Foarearst noch yn figuerlike sin, Mar sa’n AdV, dichter en sjoernalist, ferkeart as knibbeler al op it rântsje, hy hoecht noch mar in lyts triuwke of hy slacht der op. Elkenien dy’t him kritysk uteret oangeande it idee fan de Kulturele Haadstêd en it gedoch (polityk en organisatoarysk) deromhinne wurdt troch him weiset en útracht. Hy giet net yn op wat nei foaren brocht wurdt, want dat docht der net ta.… Lês fierder