To plough and cow stable: het Nederlands als etnische taal

logo.ensafh

‘Naar ploeg en koestal vluchtte uw taal’, schrijft Piet Paaltjens in zijn gedicht De Friesche poëet. De taal waar hij het over heeft, is het Fries. Oebele Vries heeft de zin gebruikt als titel van een boek, met als ondertitel ‘De verdringing van het Fries als schrijftaal door het Nederlands (tot 1580)’. Die titel zegt bijna alles: in de tijd van een mensenleven, grofweg tussen 1500 en 1580 maakte het Fries als algemene schriftelijke omgangstaal plaats voor het Hollands (en later het Standaardnederlands). Dat begon op kleine schaal in de ambtenarij. Stap voor stap werd het Fries vervolgens uit het schriftelijke domein weggedrukt.… Lês fierder

Syds Wiersma

Galway2020 (1)

logo.ensafh

Syds Wiersma reizge ôfrûne simmer twa moannen troch Ierlân om dêr te wurkjen oan in nije dichtbondel. Hy krige dêrfoar in projektsubsydzje fan it Nederlands Letterenfonds. De nije bondel sil ein 2020 ferskine. Foar Ensafh skriuwt er in rige literêre reisferhalen oer syn skriuwerstocht. Hjoed it fjirde ferhaal.

Galway2020
Diel 1

It is dat Galway de Corrib hat, oars soe ik it der net lang úthâlde. De stêd stiet my slim tsjin, dy earste dagen dat ik der tahâld. Mei mysels ferlegen doarmje ik troch de strjitten. Kinst yn it sintrum oer de koppen wol rinne en ik haw gjin idee wat ik sykje.… Lês fierder

Bücherschau des Tages: Ins Grobe gehauen

logo.ensafh

Die FAZ vertieft sich angeregt in einen Band mit den Schriften Hannah Arendts aus den Jahren 1932 bis 66. Reizvoll findet sie auch die Autobiografie des 1839 geborenen Vorarlberger Bauerndichters und Aufklärers Franz Michael Felder. Die NZZ findet: Wer so viel Stilwillen und Rhythmus hat wie Jon Fosse, braucht keine Punkte. Die FR erwärmt sich für die spröde, präzise Tonlage von Lukas Bärfuß’ Erzählband “Malinois”.

Lês fierder by PerlentaucherLês fierder

Kollum Aant Mulder: ‘It Nijs’ hat it nuver sitte litten

logo.ensafh

It Nijs hat it nuver sitte litten. Dat betocht ik doe’t ik yn de Ljouwerter krante lies, dat we yn Nederlân foar ‘boomer’ keazen ha as moaiste wurd fan it jier. Dat is in nuvere kar. It is hielendal in nuvere kar as we witte dat Van Dale as gearstaller fan it Groot Woordenboek der Nederlandse Taal de wurden útsiket dêr’t op stimd wurde kin. Dat dogge se sûnt 2007. Ik fyn it in nuvere kar om’t it in Ingelsk wurd is, dêr’t Van Dale mei komt. It wurd bestie al langer. Tink mar oan babyboomer. Dat binne de bern dy’t daliks nei de Twadde Wrâldoarloch berne binne.… Lês fierder