Proaza

Oene Spoelstra

Der wie ris in heit

Pleatst op
logo.ensafh

Der wie ris in heit en dy heit hie twa soannen. Flinke knapen wiene it fan om ’e tweintich hinne. De heit wie wiis mei harren, fral mei de âldste. De jongste folle minder. Dy siet in protte thús, wurke by de boer en hie fierste lang hier. De âldste, dêr wie de heit wiis mei. Dy jonge wie in keardel mei in rêch dêr koest dy achter ferskûlje. De spierballen fan dy jonge koe de heit de eagen net fan ôfhâlde. Dêr koe er eartiids allinne mar fan dreame, fan sokke hompen krêft. Dy jonge like op him. Dat hy waard marinier.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

De rots (in mearke)

Pleatst op
logo.ensafh

De rots, in mearke.

Der wie ris in rots, en de rots hie syn nocht. Faaks sille jim tinke, wat in ûnsin, in rots is him ommers net bewust fan himsels? No, yn it foarste plak: dit is in mearke en dêr hearskje oare wetten, en fierders wie it gewoan sa: de rots hie syn nocht.

De rots bestie al fier foar’t de earste dieren en planten op it toaniel kamen en de minske wie ek noch lang net útfûn. Hy makke ûnderdiel út fan in grutte formaasje by wat doe de kust fan Bragitië wie. Hy hong, tegearre mei syn bruorren, heal oer it wetter fan de oseaan hinne.… Lês fierder

Jelma Knol

Achte hear Anne Hettinga

Pleatst op
logo.ensafh

Tanksij dy fijne Arriva-yn-en-úttsjekpealtsjes is myn OV-chip-foardieloerekaart nei de barebysjes. En ik haw djip begrutsjen mei jo personiel krigen. Wat dy minsken allegear wol net útstean moatte. De winteroerlêst, yn- en úttsjekpeallen dy’t sy net makke, mar jo wol besteld hawwe: allegear saken dêr’t se gjin inkelde ynfloed op hawwe, mar dy’t der wol foar soargje dat it segryn fan it hiele folk op jo personiel ôfreagearre wurdt.
Ik sei noch tsjin dy echt aardige kondukteur of kontroleur dy’t my fanwege myn earlike blauwe eagen gjin boete joech: ‘It liket hjir wol Kafka yn de trein.’
Dat is dan ek it iennichste literêre wurd dat yn dit stikje falt.… Lês fierder

Anneke van Renssen, Willem Winters

Idols foar keunstners?/Idols-keunst

Pleatst op
logo.ensafh

Ik ha in pear rare trekjes as it om tillevyzje giet. Sa bin ik bygelyks hielendal gek fan The Voice of Holland. Earder eefkes fan Idols en The X-Factor, mar dat wie gau oer. Foaral Idols. Dêr hie ik al hiel gau myn nocht fan. Nederlânske ‘talinten’, waarden troch in ‘fakkundige’ sjuery ûnder lieding fan Henk Jan Smits oant op ’e boaiem ôfbrutsen. Ik bin net de iennige dy’t Idols ta Persona Non Grata ferklearre. De sjochsifers binne tsjintwurdich noch mar in fraksje fan wat se west hawwe. Idols is út, dat is dúdlik. Net omdat ik der genôch fan hie, mar omdat tegearre mei my in hiele protte minsken yn ’e smizen hie dat it programma net doocht.… Lês fierder

André Looijenga

Berneboeken, blinder!

Pleatst op
logo.ensafh

Tiisdeitejûn wie ik yn Drachten, yn it boppesealtsje fan de ‘Belibbibleteek’ (of hoe’t se dêr dy ynstelling ek neame). Hawar, dêr haw ik in bêste Sirkwy-lêzing beharke fan Sigrid Kingma. Hja hold in besteklik en ynspirearjend ferhaal oer it Fryske berneboek yn de lêste foech tweintich jier. Hja joech in moai oersjoch fan wat der allegear wol net bart en útkomt oan Fryske berneboekeskriuwerij, statistysk kreas ûndersifere. De ynhâldlike trends yn dit ferskaat oan boeken (wy hawwe it dan oer hast fiifhûndert!) hie se it net in soad oer. Wol oer hoe’t Fryske berneboeken (al as net) bý Fryske bern komme.

… Lês fierder
Cornelis van der Wal

Deabier

Pleatst op
logo.ensafh

Halbe, de drummer, hie de foarige deis syn kop keal skeard. John, leadsjonger fan de band, fûn dat mar neat, se wiene dochs gjin skinheads wol? By de optredens moast der mar in pet, mûtse of prûk oerhinne, sa ornearre er.

‘Nee, man, ik bin boeddhist wurden!’ wie de replyk.
‘Kul!’

Efkes letter mishannele Halbe it drumstel mei alle agresje dy’t er as boeddhist yn him hie, simpele ritmes, mar mei in alderheislikste drive. Jaap, de man fan de elektroanika, drukte op in knopke fan syn keyboard en, earst tige sêft, kaam de driigjende basline opsetten, skerp en mei in tsjuster grommeljende ûndertoan.… Lês fierder

Anneke van Renssen

Provinsjale Kikkert

Pleatst op
logo.ensafh

Yn ‘e jierren ’50 en ’60 opgroeie op It Hearrenfean is neffens my omtrint like slim as opgroeie yn bygelyks Buitenveldert yn Amsterdam. Neat te dwaan. Mei ien ferskil: de jongerein út Buitenveldert wie yn tsien minuten op ’e brommer yn it sintrum fan Amsterdam, dêr’t nozems, dijkers, pleiners en provo’s harren útlibje koenen. Op it Fean wie neat. Fansels, der wie in groepke dwerslizzers. Ik woe dêr graach by hearre. Dat slagge net. Ik sil noait ferjitte dat myn âldelju de âlde keukentafel en -stuollen oan de jongerein fan it Soerkoalpakhûs weijoegen, dêr’t grutte feesten organisearre waarden. In moai gebeart soest tinke.… Lês fierder