Willem Winters

Nocht oan skiednis

logo.ensafh

Yn Tresoar wie earder in útstalling oer de jierren ’50 te sjen, it HCL toant de jierren ’60 (Langharig Leeuwarden). Wat in moaie plateboeken binne der ferskynd oer dizze jierren (De jaren vijftig, De jaren ’60 en Hollands Glorie), wylst de Friese Pers/Noordboek de skiednis fan King pipermunt Snits op papier sette.
It is benammen nostalgy wat my driuwt sokke boeken te keapjen. En it is út nostalgy dat ik de ynbûne Panorama’s uit 1954 – fan in goekunde krigen – op sneintemiddei stadich trochblêdzje en hjir en dêr wat lês. Wat in pracht ikoan fan dy tiid: Sjors en Sjimmy efterop, de iene swart, de oare wyt, fan in multy-kulty-debat wie noch gjin sprake.… Lês fierder

Ulke Brolsma

De reade rochels fan Sunil

logo.ensafh

Der komt in moaie wite auto it hiem op. Myn taksy, in echte Ambassador, moaier is der hast net yn Yndia. In model dat yn 1954 útfûn is en noch hieltyd makke wurdt. Ministers ride der yn, gewoan folk en no ik. It spielt, in wolkbreuk. It is de earste fan in hiele rige reinbuien dy’t Tamil Nadu, de súdeastlikste steat fan Yndia, wikenlang teisterje sille. En ik wol gewoan nei in oar plak dêr’t it miskien noch droech is. Mei de taksy, mei de Ambassador.
Hastich wurde de koffers ynladen. As ik neist de sjauffeur sit, klear foar de start, docht er de doar efkes iepen, jout in flinke rochel en spuit in moaie straal read sop, paan, de strjitte op.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Rypma op ’e fyts

logo.ensafh

Foar my leit Gerben Rypma – de keunstner fan it dûbele krús, skreaun troch de dichter Eeltsje Hettinga. Nee, ik haw it net kocht, mar liend by de byb fan Tresoar, ik wie de earste neffens my. It boek, útjûn troch de Gerben Rypma Stifting, sjocht der kreas út. Moai grut formaat en prachtich reprodusearre keunstwurken.

Rypma (1878-1963) wie in apart man. No binne der wol mear fan sokken, mar it byld fan de iensume dichter/skilder yn syn selsboude hutte oan de Brekken sprekt fansels bot ta de ferbylding. Dizze kant fan Fryslân wie foar my oant oardel jier lyn folslein ûnbekend terrein.… Lês fierder

Jelma Knol

Och heden ja, gyng dat doe sa

logo.ensafh

De lêste snie-en-iisperioade haw ik mar werris brûkt om in histoarysk riedseltsje op te lossen. Binne de prinskes yn de Tower echt fermoarde troch Richard III of is ien fan harren, Richard fan York, it jongste soantsje fan Edward IV, dochs ûntkommen? En hoe is dan syn libben fierder ferrûn? De histoarika Ann Wroe, skriuwster fan The perfect prince, set in yntrigearjend byld del fan de tiid tusken 1475 en 1500. It is in moai skreaun boek, oer Edward IV en de earste Tudor-kening, Hindrik VII, dy’t as in spin yn it web alle bewegings yn ’e gaten hâlde dy’t syn nij ferwurven troan bedrigen.… Lês fierder

Willem Winters

Aline en de leafde

logo.ensafh

Ferline wike fûn ik in ferwizing nei in Switserske skriuwster, Eveline Hasler, dy’t in boek skreau oer pianiste, skriuwster en psycho-analytikus Aline Valangin. Dizze Aline krige kunde oan de dadaïsten en oar keunstnersfolk dat flechte foar de nazi’s en yn Zürich hingjen bleau. Soe Hasler mei nije ynformaasje oer dada komme?
Op ynternet waarden mar twa eksimplaren fan Haslers boek oer Aline oanbean. De folsleine titel is Aline und die Erfindung der Liebe. Ik hold Aline yn ’t earstoan foar in romanfiguer. Mar even sykje op ynternet learde dat se werklik bestien hat [1889-1985]. Fan Aline, dy’t in soarte fan hotel yn it Onsernone Tal by Comologno runde, wurdt grute dat se as it even koe de manlju by har yn bêd sleepte.… Lês fierder

Skermer

De keunst fan Anselm Kiefer

logo.ensafh

In protte skilderijen fan Anselm Kiefer, miskien wol de measte, hawwe ek in romtlik elemint en soms binne it winliken romtlike kollaazjes.

De achtergrûn is altyd de natuer of ferwiist dêrnei troch de bewurking en troch de brûkte materialen.

Wat sjocht men oan eleminten, oan details?
In wytferve palmblêd is foar in swartbrune achtergrûn plakt.
In droege sieddragende keningskears is rjochtop tsjin in donkere achtergrûn plakt.
Op in tsjok mei in beskate emulsy ferve bedutsen doek, dat in desolaat snielânskip foarstelt, binne rigen deade, swartbleakere tûkjes plakt.
Foar in brúngriis beskildere doek dat in lânskip fan boppe-ôf sjen lit, hinget in jachtfleantúch fan lead en op dat fleantúch lizze droege sinneblommen (de lange stâlen mei de iepen siedkop dêr’t de siedden noch foar in part moai yn it gelid yn sitte).… Lês fierder