Proaza

André Looijenga

Boeken dy’t lizzen bliuwe: János Vitéz

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

It reinde yn Boedapest, de jûn fan tongersdei 2 oktober 2014. Ik liet myn reisgenoat, ôfmêde troch de nachtlike rit nei in betiid fleantúch út Eindhoven wei, efter yn de hotelkeamer en makke in kuier troch de stêd. It wiete Hősök tere (Heldenplein) hie ik foar my allinne. Brûnzen keningen stiene wichtich te wêzen yn in heale sirkel om de reuseftige tinksuil hinne. Op de sokkel dêrfan sân mytyske Magyarefoarsten yn brûns te pearde, snuvend út holle noasters as wiene it ringgeasten fan Tolkien. It reinde troch en ik plaske nei de bushalte werom.

Mei besleine ruten ried de stedsbus oer de nommele Andrássy út.… Lês fierder

Jannie Roodhof

De strânljip

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Prústich stiet er dêr yn syn swart mei wite fearrepak: de strânljip. De ranke poaten yn it skulpesân, klear om fuort te stappen. Mar dat slagget spitigergenôch net mear, want hy is kroandea. Se lêst it buordsje op de fitrine lûdop: de Kening fan de Greiden. Lieuwe, njonken har, skoddet lytsachtsjend syn keale plasse: ‘Werris mis Lys, do moatst in trime heger sjen. Dat is hjoed hjirre de wichtichste fûgel. Dêrfoar binne wy hjir kaam. Foar de eksposysje oer de skries. De grutto! De skries!! Net de strânljip. Do moatst ris wat better oplette as ik dy wat fertel.’

Fan argewaasje draait se de fitrine en har man de rêch ta.… Lês fierder

Willem Winters

Kwetsber

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Mear as 1,3 kilo weacht it en it telt 288 siden. In prachtboek mei prachtige foto’s, in boek vol kleur, in boek vol nostalgy, al dy moaie minsken mei harren kleurrike kultuer; in prachtboek fan Oxfam Novib, fergees foar de leden.

It giet om it boek Kwetsbare talen, wat gaat er verloren als een taal niet meer klinkt?. It antwurd stiet yn de ynlieding: ‘Gemeenschappen hebben hun taal nodig om essentiële informatie van generatie op generatie door te kunnen geven, van sociale gedragsnormen en godsdienstige overtuigingen tot kennis over hun natuurlijke omgeving. Wanneer een taal uitsterft, gaat deze kennis verloren.’… Lês fierder

Sjieuwe Borger

In memoriam Dirk van der Veen

Pleatst op
2
logo.ensafh

Dikky

Woansdeitejûn 14 jannewaris 2015 stie myn frou yn de doar doe’t ik thúskaam. Min nijs, sei se, de mûle ferlutsen. Idske Postuma -De Boer hearde ik doe’t ik de hoarn oernaam. Se fernijde my dat de polysje Dirk van der Veen dea fûn hie. Hy lei langút op de grûn fan syn wenkeamer. Yn it sikehûs die bliken dat er smoard wie yn de reek fan in skroeiende bank dêr’t er in sigaret op falle litten hie. De ruten potticht wie alle soerstof yn in sucht opbaarnd en de lucht fol koalmonokside. Net bekend is oft Durk in slok op hie.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Nei de klappen

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Ik folgje it mei rust oanfretten stik stiel dat mei in swaai weiwurdt yn Heiko’s plasse. De Dútske jonge falt as in plumpudding yninoar. As yn in goedkeape B-film pjutsket it bloed oer de grûn. De droege ierde is bliid mei hokfoar focht dan ek en sûget begearich it waarme read op.
‘Mear dy’t goddomme praatsjes hawwe?’ James praat altiten mei konsumpsje, benammen as er it smoar yn hat.
Wy passe wol op om James noch lilker te meitsjen. Wy binne noch mar mei in pear lju, dat hoecht net nóch mear úttinne te wurden.
Boppedat hawwe wy James demokratysk útroppen ta ús despoat, al tochten wy doe fan lieder.… Lês fierder

Daam de Vries

Segen yn ’t nije jier, fertel dat de happes mar

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

‘Segen’ sil wol wer net goed wêze mar ús beppe wie in Wâldpyk en ik fyn dat wy har al wat yn eare hâlde moatte. Net dat ik fierder wat dan ek mar oan nijjier ôfwinnen dien ha. Gjin nocht oan.

Tsjintwurdich moatte jo jin foar sokke aksjes ôfjaan nei in feesttinte. No bin ik foar in soad dingen geskikt, mar dêr net foar. Jo moatte dêr stean, de drank wurdt net by jin brocht, raze mei buorman of –frou kin noch krekt, prate is ûnmooglik. Jo moatte de muzyk dy’t spile wurdt ferplicht moai fine en as klapper begjinne poerfrjemde lju jo oan de hannen om te skuorren of noch slimmer: it mindere slikwurk.… Lês fierder

André Looijenga

‘Nous sommes Charlie’

Pleatst op
15
logo.ensafh

7 jannewaris 2015 wie in prachtige dei foar godstsjinsthaters dy’t yn in kokon fan eigen gelyk omdoarmje, en foar Pegida-pakes mei in omheechfearjend rjochterearmke. Sinneskynwaar brocht dy dei foar de eintiidprekers, foar de auto’s-yn-efterstânswiken-yn-brânstekkers, foar de deteksjepoarteferkeapers, foar de oars-tinkende-buorlju-ûnthalzers, foar de wraaksikers, foar de genedewegerders, foar de islamisearringfoarsizzers, foar de efter-minsklike-skylden-skûlers, foar de komplotmjuksers, foar de grôtfol-flaters-ynternetfoara-foltypers, foar de diktatuerleafhawwers, foar de selsbeneamde krúsfarders, foar de sjóchst-no-wol!-sizzers, en foar elkenien dy’t ynkoarten ek ris mei in automatysk gewear wat ûnderminsken delmeane wol.

Tolve minsken binne dy dei fermoarde, yn in terroristyske oanfal op de redaksje fan it satiryske tydskrift Charlie Hebdo yn Parys.… Lês fierder