foar Saske
it eilân slacht har doeken ôf
byt parten út de kim
tichteby leit hjir myn memmelân
de stjoerman ropt om alle hens
strunende skuorwinen meitsje
dit sicht suver huverich
ik kin har hast reitsje
mei myn hannen, hast
har teare holle tútsje
dochs in izige ûnrêst
ferwûnet it paad
blyn farwetter foarút
soe har werkenning
noch knypeagje nei my?… Lês fierder
‘Hee Morgan…!’ De donkere fyftiger seach op doe’t er de limûsine útstapte.
‘Mista Yllema… wat dogge jo hjir yn Den Haach?’
‘Ik haw in fraachpetear foar Ensafh.’
‘Enza..?’
‘Ja in literêr blêd út Fryslân, it hjitte foarhinne Farsk.’
‘Farc?’
‘Farsk! Mar eh do buorkest de lêste tiden ek hiel aardich sjoch ik… net gek… limûsine, bestjoerder, krytsjestreek, rolex. Dochst neat mear foar fakbûn ju?’
De swiere donkere man lake him in huodsje. De holle grut as in fuotbal.
‘Ik bin mei it fakbûnswurk opholden, krige tefolle lêst fan ’e rêch.’
‘Hoe no?’
‘No ja minister wêze ûnder Mugabe is nochal dreech wurk… lyts bedriuwsûnkje hân sis mar.’… Lês fierder
Miljoenen Kongolezen hat er deade, hannen en fuotten ôfhakt of oars tramtearre. Dat resultaat stiet op namme fan Leopold II, kening fan België 1835-1909, dy’t de Kongo as privee-eigendom útrûpele.
Sels hat er nea yn de Kongo west, net iens yn Afrika. Hy stjoerde dêr sa syn mantsjes hinne dy’t it smoarge wurk dwaan mochten. Sels de ferneamde Britse Afrika-reizger Stanley wist er foar him yn te nimmen.
Ferline jier lies ik in boek *) oer dizze swarte side fan de Belgyske skiednis. No woene wy mar ris nei de restanten fan dit bewâld, yn Tervuren, by Brussel.
Der stiet in ûnbidich museum, earder it Koloniaal Museum neamd, no it Afrika Museum.… Lês fierder
‘Nós temos o café e esquecemo-nos da tomada aolongo do açúcar!’ frege ik Kitty de húshâldster fan ’e buorlju oer ’e tillefoan.
‘…Nenhum problema senhor Hylkema, eu trago-o logo nivelar!’
Ik skeakele nei it koarte petear de mobile tillefoan wer út. Sapke kaam de keamer yn.
‘Wa hiest sakrekt oan ’e tillefoan?’ frege hja erchtinkend.
‘O eh… de húshâldster fan buorfrou Carlese, oft se ek sûker en kofjemolke oer hie… om’t wy it yn ’e hastigens fergetten hawwe mei te nimmen!’
‘Do kinst dochs wol in pear dagen sûnder? Moatst dan daalk wer mei de buorlju oan ’e tillefoan hingje?’
‘Sjochsto hjir in supermerk oan it strân dan?… Lês fierder
When in 1993 the Frisian poet Tsjêbbe Hettinga appeared on stage during the Book Fair in Frankfurt, Germany, he caused a kind of shock to the audience by reciting, or rather by sing-saying, some of his poems. Although practically no one in the listening crowd understood a word—even the Dutch don’t know Frisian—they were greatly moved by the airs of the unknown poet. No language barrier existed anymore. The people were caught up by the deeper layers of the poetry: the vocals and consonants, the syllables, the melody, the colour, by all of which they could create their own images. Triumph of the archaic, victory of the oral.… Lês fierder
Tsjêbbe Hettinga
Yn dizze ôflevering wurdt omtinken jûn oan de poëzy fan Tsjêbbe Hettinga. Ynternet giet de hiele wrâld oer en om’t de poëzy fan Tsjêbbe dat ek docht troch de oersettings fan syn wurk hat Piter Yedema in Ingelsktalich artikel levere, ‘The air of poetry’. Yedema besiket yn syn artikel in finger achter Hettinga syn poëzy te krijen en in yntroduksje derfan te jaan troch in ferbining te lizzen mei twa tragedys binnen de famylje Hettinga (‘My opinion is that Hettinga has always felt the horror of these events during his whole career as a poet, going from immediate expression to sublimation of it in his long poems of travels abroad.’)… Lês fierder
In fraach:
Tsja,
kinsto
in nachtliet fluitsje
op ’e wetterlieding?
Hy kin it!
Ut it fluwiel fan myn stim
snij ik mysels in kreaze swarte broek;
in giele jas út twa meter jûnsrea.
Mar hy dichtet dit:
Op ’e Reade See swalkje slaven
muoisum in galei roeiend.
En dan:
En dêr slacht harren fjoer flam as in liere
no’t de mûle reade lieten grimet.
It hert
wosken
yn ’e stoarmwyn Oktober
wat jout dat
om sinneûndergongen oan see.
Dat hert wurdt beroerd
fan it moaiste lânskip.
Neat oars wol it as dy,
Revolúsje allinne!
Mar ek dit:
Dêr donderet in hynder om.… Lês fierder