Piter Boersma

De Canterbury ferhalen: in lêsbere en linige oersetting mei skawankjes

logo.ensafh

Klaas Bruinsma sette masterwurken út de klassike literatuer oer: de Ilias en de Odyssee fan Homerus (‘Odusseia’ en ‘Homêros’ skriuwt Bruinsma) út it Gryksk en út it Latyn Ovidius syn Metamorfosen, ûnder de titel Feroarings fan stal. De Divina Commedia, it midsieuske masterwurk fan Dante, waard troch P.W. Brouwer út it Italiaansk wei ferfryske en no is wer in midsieusk ikoan út ’e wrâldliteratuer yn it Frysk oerbrocht, it Midingelske The Canterbury Tales fan Geoffrey Chaucer, yn it Frysk De Canterbury ferhalen. De oersetter fan dit wurk is Klaas Hoekstra.

It is prachtich dat sokke boeken yn it Frysk oerset wurde.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Stereotype simmer

logo.ensafh

Besprek Simmer oan ’e Pikmar fan Sjieuwe Borger

Nei It ferrin fan de tiid (2005) en Genesis abbekatekantoar (2008) is ferline jier Simmer oan ’e Pikmar fan de skriuwer Sjieuwe Borger ferskynd. De achterflap fan it boek ûnthjit ús in daverjend ferhaal fol mei (relaasje)spanning, turbulint nachtlibben en al sa mear. ‘Want it giet der om wei, dêr oan ’e Pikmar,’ sa is de lêste sin fan de achterflap. It is spitich om fuort al sizze te moatten dat dat allegearre wat tafalt. It boek stiicht net ta oerflakkichheden en stereotypen út.

Sybren Brouwer hat ferkearing mei Matilda, mar dat giet de lêste tiid net sa goed.… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Besprek Langst fan ’e dagen, Janneke Spoelstra

logo.ensafh

No, sjoch ris oan: einlings ris in moaie boektitel! Dêr ûntbrekt it gauris oan yn de Fryske literatuer. Ik neam in pear resinte foarbylden: It ferline oerwûn, It spoar bjuster, It kin wier wêze, Frij as de wyn, Sibbeltsje, De ein fan ’e dyk en gean sa mar troch.

No is der lykwols Langst fan ’e dagen, de twadde dichtbondel fan Janneke Spoelstra, dy’t, neist har poëzijdebút Goeie is it wachtwurd ek de moaie ferhalebondel In Jikselibben it ljocht sjen liet. Ut de titel sprekt weemoed nei de simmers fan alear, sa stel ik my foar.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Sinjalemint Kofje ferkeard fan Margryt Poortstra

logo.ensafh

De nije ferhalebondel fan Margryt Poortstra hannelet oer minsken dêr’t mear mei oan ’e hân is as op it earste gesicht liket. Der binne ferhalen by, lykas it earste (‘De hichte’), dy’t suver ekstreem binne. Mar krekt it moaie is dat se wol oannimlik binne.
Men falt yn alle ferhalen der middenyn en sadwaande hat men wol in pear alinea’s nedich om te begripen wêr’t it ferhaal oer giet. Mar as men dat sa’n bytsje foar it snotsje hat, wol men trochlêze omdat der al gau ferskate fraachtekens te pleatsen binne. Wat is hjir no krekt oan ’e hân. Wat wol no de frou dy’t har as suster útjout fan de ik-persoan yn it ferhaal ‘De suster’?… Lês fierder

Piter Boersma

Beswarringsformule en tekstwûnder

logo.ensafh

Wêr sit it triedsje om te folgjen as men by de kearn fan Elmar Kuiper syn bondel Granytglimkes komme wol? Sjoch side 9:

ik krij in hân beet

knip de neilen fan myn deade heit

ik kom yn it libben

Sjoch side 31:

as in bidsprinkhoanne hapt yn ’e klaai
meditearje ik de knibbels stikken

liebherr

dit lân is myn lân
dêr’t ik de tonge lis op stielen ekers
en slyn fan it boerelulleljocht

genês my

as ik myn grûn ûntmantelje
it gers losskoef

Sjoch side 61:

adam triuwt in fertrietwin
nei it eachein

eva dolt in farske kûle

De nacht smyt modder oer de grutte
freet fan de mienskip

o tútsje my

Fan it gedicht ‘achte lêzer’ op s.… Lês fierder

Tryntsje van der Steege

Skamte en Skuld

logo.ensafh

De gûlende sirene yn de earste sin fan Skamte, it nijste boek fan Auck Peanstra, lûkt de lêzer fuort it ferhaal, en de holle fan de haadpersoan yn. Anke rydt yn de auto efter de sikewein oan dy’t har sechtjin-jierrige dochter Debby ferfiert. Debby hat harsels tekoart dwaan wollen en Anke hat har bewusteleas op bêd fûn. De panyk dy’t dizze situaasje teweibringt is hast taastber yn de earste pear haadstikken fan Skamte. Troch koarte sinnen, springerige gedachten en meallende fragen wurdt de moedstastân fan Anke foarmjûn; de noed om har bern, de argewaasje om minsken dy’t net like hastich binne as sy, en it stûkjende automatisme fan deistige dingen: ‘Panikerich fyn ik mysels in skoftke letter werom, fêstrûn yn it moarmeren labyrint.… Lês fierder

Beart Oosterhaven

In perfekte titel

logo.ensafh

‘Wot Frysk? Wâldfrysk!’, it earste wurd yndied mei in o!, stiet yn grutte giele letters op ’e efterside fan ’e slúf fan ’e lp Teiwaar yn Tytsjerksteradiel fan Strawelte út 1989. It Wâldfrysk dat dy willepunkband út Droegeham en (wat fierdere) omkriten yndertiid – en letter ek by har geregelde reunys (dêr’t de lêste kear sels de grutte hit ‘Mem fan Doutzen’ út fuortkaam) – brûkte, waard skaaimerke troch in heech persintaazje ‘ynslûpsels’. Ynslûpsels út it Hollânsk wei en út ’e krektneamde omgongstaal fan ’e bandleden, fan wa’t de measten de namme oars as ‘Woodfrysk’ útsprieken.

Dat ynslûpselrike ‘Woodfrysk’ liket de lêste tiid frijwat opgong te meitsjen yn ’e Frysktalige lichte muzyk.… Lês fierder