Rieuwert Krol

Om wat foarfallen is – Oer Angel fan Tsead Bruinja

logo.ensafh

Tsead Bruinja hat twa dichtkarriêres. Ien yn it Nederlânsk mei Dat het zo hoorde (2003), Batterij (2004) en Bang voor de bal (2007), en ien yn it Frysk mei De wizers yn it read (2000), De man dy’t rinne moat (2001), Gegrommel fan satyn (2003) en Gers dat alfêst laket (2005). Net allinnich is de taal in ferskil ek de toan, de styl en ûnderwurpen binne oars yn it Frysk as yn it Nederlânsk. Miskien wie dat in ûntwikkeling dy’t no ta in ein kommen is mei de lêst ferskynde bondel Angel. Hjir liket de oersetting in oare (taal)ferzje fan itselde gedicht te wêzen en net mear.… Lês fierder

Edwin de Groot

De Divina Commedia fan Dante oerset yn it Frysk

logo.ensafh

It jier 2009 is al aardich op streek. De maaitiid mei alle fuortplantingsargewaasje lit him wakker sjen en wat die ik? Ik lies oer hel en faaiefjoer yn De Godlike Kommeedzje, de Fryske oersetting fan Dante syn La Divina Commedia.

Yn ’e earste helte fan de 14e ieu beskreau Dante Alighieri mei dit epos yn trije ‘skiften’ fan elk 33 gedichten (canto’s) syn spirituele reis troch de hel, it faaiefjoer oant en mei syn reisdoel: de himel. Elke canto bestiet út foech 100 terzinen (trijerigelige strofen).
3, 33, 100: foer foar de getallesymbolisten. De trije as symboal foar de Hillige Trije-ienheid, 33 wie de leeftyd fan Jezus doe ’t er stoar en 100 is in getal dat perfeksje symbolisearret.… Lês fierder

Rieuwert Krol

De regionale Australyske roman fan no

logo.ensafh

De nijste roman fan Tim Winton Breath is yn Nederlân al in moanne as acht yn oersetting as Adem yn ’e winkel te krijen. Yn Fremantle, it plak dêr’t Winton wennet en wurket, leinen grutte steapels mei syn hantekening foar 35 dollar (17 euro) yn ’e boekhannel. Winton is in wiere local hero. Hy hat in hiele rige boeken skreaun en begûn al frij fluch mei skriuwen fan romans en ferhalen dy’t goed ferkoften. Dat wie ek nedich want hy moast der fan libje.

Yn West-Australië is it plak dat regionale literatuer ynnimt yn it kulturele libben grutter as yn Fryslân.… Lês fierder

Piter Boersma

Bennie Huisman yn ’e ban fan Eeltsje Halbertsma

logo.ensafh

Bennie Huisman hat in boek skreaun oer de njoggentjinde ieuske dichter-skriuwer en húsdokter Eeltsje Halbertsma, de dichter fan ûnder oaren it Frysk folksliet en guon fan de alderbekendste lietsjes út it Frysk Lieteboek, sa as ‘de Boalserter merke’, ‘Widzesankje’ , ‘Grouster weagen ‘, ‘It marke’ en ‘Skipperssankje. Hy wie ien fan ’e bruorren Halbertsma, de auteurs fan it ferneamde Rimen en Teltsjes. De Rimen en Teltsjes is in klassiker. De basis foar dat boek waard lein yn 1822 doe’t it lytse boekje De Lapekoer fan Gabe Skroar (goed 30 siden) ferskynde. It soe it begjin wurde fan de opkomst fan de Fryske literatuer.… Lês fierder

Abe de Vries

It ynhâldlik bysûndere fan Fryske literatuer – Oer de krityk op it ‘Wolkeboek’

logo.ensafh

It ferskinen fan in nije literatuerskiednis kin foar in literatuer in wichtich momint wêze. It is it momint dat de tiid dêr’t sa’n skiednis yn ferskynt, rekkenskip freget oan it literêre ferline dat er beskriuwt. It is it momint dat in aktuele stân fan saken yn de literatuerwittenskip syn ambysjes jilde litte kin foar de bestudearre literatuer oer. It is in momint fan wierheid foar skriuwers, streamingen, tydskriften, tema’s, ideeën. Mar mei in nije literatuerskiednis drukt it hjoed net allinnich syn stimpel op it juster. Dat hjoed besiket – as it goed is, as it hjoed syn taak en funksje folslein ferstiet – ek de wei nei de takomst sjen te litten.… Lês fierder

Edwin de Groot

Mei lawaai is net folle sein

logo.ensafh

Fan Jan Kleefstra (Akkrum, 1964) is dit jier by de Friese Pers Boekerij de earste Frysktalige gedichtebondel ferskynd: Fragminten.
Kleefstra hat al wat Nederlânsk wurk op syn namme stean en stiet yn it lân regelmjittich as dichter op ‘e planken. Dit û.o. mei broer/gitarist Romke yn in programma mei foardracht en muzyk. Hy neamt syn gedichten fragminten en besiket mei syn poëzy de romte fan de minskelaeze natuer en de sintúchlike delslach dêrfan (…) del te setten. Syn taal is dy fan de ûnrêst, it lege midden, de ferwûndering. Sa seit it omkaft. No, sa minskeleas is dy natuer net.… Lês fierder

Rieuwert Krol

Wat no: wer in konformistyske Riemersma?!

logo.ensafh

Riemersma is de ferneamdste skriuwer fan Fryslân. Hy wûn mei syn magnum opus De Reade Bwarre de Gysbert Japiks priis en begûn syn karriêre as skriuwer mei Fabryk yn ’ ’e jierren sechtich. Syn hiele oeuvre lang boartet er mei de ferwachtings fan de lêzer. Noch altiten skriuwt er gjin ‘gewoane’ romans, al wolle sommigen hawwe fan wol. En al liket er mei dizze novelle tichter by ‘gewoane’ romans yn ‘e buert te kommen as ea. Op it earste gesicht liket de lêste novelle fan Riemersma in gewoan ferhaal: der wurdt net mei fertelstim, fokalisator of mei oare eleminten út it ferhaal boarte, sa as de lêzer fan Riemersma wend is.… Lês fierder