Jacobus Q. Smink

Dit riedsel dat wy dele

logo.ensafh

De nijste poëzybondel fan Albertina Soepboer is ferskynd ein 2010 by útjouwerij Contact Amsterdam/Antwerpen en befettet fjouwerentritich Fryske fan de yn totaal sa’n santich Hollânske sonnetten; de helte sawat is yn it Frysk ûntstien en ek oerset, de oare helte is net oerset. Dat bringt dizze jefte wat út lykwicht, want hoe dat sa net? Ik behein my yn dizzen foar it neist ta dy Fryske, dy’t yn in moai sêftgrize letter printe stean.

De bondel begjint kalm en wat dizenich mei in soad see en blau, mar yn it skift sûnder de tiid komt it grutte wurd der út:

viale delle belle arti

har hân leit stevich om syn heupen, tram 2
dinderet foarby, appassionata, de ôfkoarting
foarby, dit is it grutte wurd, dit is wat sein
wurde wol, appassionata, as in flamme achter

de tram oan, in broeksbûse yn fjoer, in tonge
siket syn mûle, brillen ferskowe, werhelje it
wurd, sis it lûdop, de âlde muorren kelderje
de tram heakket yn ’e bocht en it giet oan op

hoe’t se op my ôfkomt mei it oantekenskrift
har hoed leit op it bankje, rêst om de lippen
spriedt de weach troch de iris fan it each hinne

wat se net sizze kin is hoe’t de muorre sinne
kleure is by har, wat de steapel boeken seit
oer dit riedsel dat wy dele: it hert fan in man

s.… Lês fierder

Jelma Knol

Tear en sear, de gedichten fan Irene Bal

logo.ensafh

De genade van een krimpende geest/De genede fan in krimpende geast, hyt de twatalige debútbondel fan Irene Bal, dy’t prachtich fersoarge útjûn is, mei foto’s fan Ronald Arthur van Schaik by elk gedicht. Stichting Uitgeverij Philip Elchers út Grins is de útjouwer.
Fansels bin ik de lêste dy’t dizze bondel resinsearje moat, want ik haw in saaklike relaasje mei frou Bal: se hat twa berneboeken útjûn by de Friese Pers Boekerij. Mar wat goed is moat sinjalearre wurde: sjoch dit stikje dan mar as in net al te objektive foarm fan konsumintefoarljochting.

De titel(s) fan de bondel fan Bal (tenei neam ik yn dit besprek allinne de Fryske titel fan in fers en de side) is/binne fuortdaliks al moai dûbelsinnich.… Lês fierder

Beart Oosterhaven

Biezemstokken en bakstiennen

logo.ensafh

Piter Wilkens as oersetter fan Jim Croce, fia Cornelis Vreeswijk

Foar sjonger-lietsjesskriuwer Piter Wilkens wie 2010 net in min jier. Op 25 maart waard him troch kultuerdeputearre Jannewietske de Vries de Bernlefpriis 2009, de heechste muzikale ûnderskieding fan ’e provinsje Fryslân, útrikt; op 25 july wie er prominint te hearren yn it oan ‘Frisisk Världsmusik’ (Fryske wrâldmuzyk) wijde programma dat it Sweedske Radio 2 dy deis útstjoerde, en op 17 oktober gie syn teaterprogramma ‘De fleanende Hollanner’ yn Stedsskouboarch De Harmonie te Ljouwert yn premjêre, nei’t er earder yn it jier ûnder de selde titel al in nij album mei covers fan Cornelis Vreeswijk útbrocht hie.… Lês fierder

Jacobus Q. Smink

RAP RAPPER RAPST

logo.ensafh

Wat ‘duvelskeunster’ Anne Feddema allegear by de ein hat, lycht der net om. Ik sil net de earste wêze dy’t him sa neamt, dat it wurd stiet hjir tusken skrapkes as gou it in sitaat. De Gysbert Japikspriis fan ferline jier like wol foar him útfûn, of is ’t oarsom? Ommers, sa flitsend en fol gemak en licht fan sin! Foar Reidhintsje op ’e Styx (2005) krige hy de heechste literêre priis fan Fryslân, en dan stim ik yn Eeltsje Hettinga syn miening mei, dat sa’n priis net wûn wurdt. De priis waard him jûn.

Yn syn nijste poëzybondel, Torpedo’s los, giet it yn it earste fers fuort al de profundis en de lêzer wurdt daliks dronken fan de koarte rigels en de automatyske haadletters nei alle inters.… Lês fierder

Piter Boersma

Moai: nochris wer in Arthurroman oerset yn it Frysk

logo.ensafh

Klaas Bruinsma hat út it Middelnederlânsk wei de Arthurroman De roman van Walewein oerset. Hy hat dêrby gebrûk makke fan de yn 1957 besoarge útjefte troch G.A. van Es, dy’t it ferhaal de titel De jeeste fan Walewein en het Schaakbord meijoech 1). De titel fan syn oersetting hat Bruinsma oernommen út it iennichst bewarre folsleine hânskrift fan de tekst, dêr’t dy titel yn in oare hân letter boppe set is.

Walewein is ien fan ’e ferneamdste ridders fan kening Arthur syn Rûne Tafel. Hy giet troch foar de ealste en moedichste. Syn Ingelske namme is Gawain (Ned. Gawein). Klaas Bruinsma hat al earder oer in ferhaal gear west dêr’t Walewein/Gawein de haadpersoan yn is.… Lês fierder

A.IJ. van den Berg

Wa’t as skriuwer better wurdt, kin dochs in minder boek meitsje

logo.ensafh

Dregere boeken om te besprekken as ferhalebondels binne der net, sa haw ik de ôfrûne jierren murken. Meastentiids ûntbrekt de romte om oan alle ferhalen út sa’n samling rjocht te dwaan. Boppedat is in resinsje mei allinnich mar koarte gearfettinkjes saai om te lêzen.
Dus wurdt de resinsint wol twongen om sels de linen te lûken, om sa de konstanten yn al dy ferhalen sjen te litten. Mar wat dan as guon dielen fan it boek no krekt net yn dat soart fan yndielings passe?
Yn Douwe Kootstra syn nijste bondel stiet ien ferhaal dat oars is as oars. Normaal wie it sa dat Kootstra der op út giet, om dan letter te skriuwen oer wat der op syn paad kaam.… Lês fierder

Piter Boersma

In bekearing mei help fan kofje

logo.ensafh

Yn syn nije dichtbondel Op ‘e kofje yn ‘e kosmos fertelt Jouke Hylkema yn dichtfoarm in ferhaal. It is in wûnderlik ferhaal en dat ferhaal is getten yn in wûnderlik tekstgehiel. De wiidweidige flaptekst makket de lêzer yn it foar paadwiis en dat is yn dit gefal moai meinommen (der stiet sels mear as yn de bondel sels oan gegevens te finen is): ‘Wy skriuwe it jier 2045: twa ierdlingen bemanje it romteskip ‘Nun’ dat al acht jier ûnderweis is nei “Sodom-y’. De NASA tinkt bewiisd te hawwen dat it libben op ‘e planeet oerienkomst hat mei it ûntstean fan it libben op ierde.… Lês fierder