Abe de Vries

It ynhâldlik bysûndere fan Fryske literatuer – Oer de krityk op it ‘Wolkeboek’

logo.ensafh

It ferskinen fan in nije literatuerskiednis kin foar in literatuer in wichtich momint wêze. It is it momint dat de tiid dêr’t sa’n skiednis yn ferskynt, rekkenskip freget oan it literêre ferline dat er beskriuwt. It is it momint dat in aktuele stân fan saken yn de literatuerwittenskip syn ambysjes jilde litte kin foar de bestudearre literatuer oer. It is in momint fan wierheid foar skriuwers, streamingen, tydskriften, tema’s, ideeën. Mar mei in nije literatuerskiednis drukt it hjoed net allinnich syn stimpel op it juster. Dat hjoed besiket – as it goed is, as it hjoed syn taak en funksje folslein ferstiet – ek de wei nei de takomst sjen te litten.… Lês fierder

Edwin de Groot

Mei lawaai is net folle sein

logo.ensafh

Fan Jan Kleefstra (Akkrum, 1964) is dit jier by de Friese Pers Boekerij de earste Frysktalige gedichtebondel ferskynd: Fragminten.
Kleefstra hat al wat Nederlânsk wurk op syn namme stean en stiet yn it lân regelmjittich as dichter op ‘e planken. Dit û.o. mei broer/gitarist Romke yn in programma mei foardracht en muzyk. Hy neamt syn gedichten fragminten en besiket mei syn poëzy de romte fan de minskelaeze natuer en de sintúchlike delslach dêrfan (…) del te setten. Syn taal is dy fan de ûnrêst, it lege midden, de ferwûndering. Sa seit it omkaft. No, sa minskeleas is dy natuer net.… Lês fierder

Rieuwert Krol

Wat no: wer in konformistyske Riemersma?!

logo.ensafh

Riemersma is de ferneamdste skriuwer fan Fryslân. Hy wûn mei syn magnum opus De Reade Bwarre de Gysbert Japiks priis en begûn syn karriêre as skriuwer mei Fabryk yn ’ ’e jierren sechtich. Syn hiele oeuvre lang boartet er mei de ferwachtings fan de lêzer. Noch altiten skriuwt er gjin ‘gewoane’ romans, al wolle sommigen hawwe fan wol. En al liket er mei dizze novelle tichter by ‘gewoane’ romans yn ‘e buert te kommen as ea. Op it earste gesicht liket de lêste novelle fan Riemersma in gewoan ferhaal: der wurdt net mei fertelstim, fokalisator of mei oare eleminten út it ferhaal boarte, sa as de lêzer fan Riemersma wend is.… Lês fierder

Piter Boersma

Abe syn missy

logo.ensafh

(Ek yn Hjir, nr. 4)

‘Zoals ik hier heb geprobeerd aan te geven, bestaat de intrinsieke waarde, de eigenheid zo men wil, van de Friese poëzie daarin, dat zij oplossingen zoekt voor de oppostities tussen traditie en experiment, tussen volkstaal en literaire taal.’ Abe de Vries skriuwt it yn ’e ynlieding fan syn twatalige, yn it foarste plak foar de Nederlânsktalige merk ornearre blomlêzing Het goud op de weg – De Friese poëzie sinds 1880.
Op himsels komt it ferlet om de eigenheid fan ’e Fryske poëzy oan te jaan fansels wei út it idee dat foar it skriuwen fan poëzy yn it Frysk en it oer de grins bringen dêrfan in legitimaasje nedich is en dat dy fûn wurde moat yn hoe’t dy poëzy him ûnderskiedt fan de Nederlânske.… Lês fierder

Eric Hoekstra

Kening Kees en prepostmoderne sjenreopfettings

logo.ensafh


‘Mar hallo, sei er tsjin himsels, hy wie mei in metafysysk eksperimint dwaande, efkes de kop derby graach.’ (57)

It bart fansels net alle dagen dat in wichtich literêr wurk oan my opdroegen wurdt. Namste nofliker wie it my doe’t ik blêdzjend yn in treflik foarmjûn boek troffen waard troch de opdracht: ‘Dizze útjefte is ta stân kommen mei stipe fan de provinsje Fryslân’. Eh? Och nee, ik fersinde my efkes. Ik bedoel fansels de oare opdracht: ‘Foar Eric Hoekstra, dy’t my op it idee brocht.’

Ja, doe skimere my ek wol wer de e-mail mei it fersyk fan de literator C.… Lês fierder

Rieuwert Krol

In literatuer sûnder ein

logo.ensafh

By útjouwerij Venus binne twa moaie bondels ferskynd. Hoe binne de helten fallen en De kul oer it skouder. De earste giet oer de affêre Bauke de Jong en de twadde oer Quatrebras as nij tydskrift.

De skiednis fan de resepsje fan literatuer kinst hiel goed sjen litte oan ’e hân fan de kritiken sels. Kinst ek better sjen hoe’t dy grutte skriuwers eins tochten en foaral skreaunen oer nije ferskynsels. Faak docht dan spitichgenoch bliken dat de tinkkrêft fan de âlde skriuwers benêfter bliuwt.

Yn 1965 hat Bauke de Jong syn ferneamde artikel skreaun dêr’t er Folkertsma as antysemyt yn ûntmaskere of beskreaun hat.… Lês fierder

Ydwine van der Veen

Joppe yn ierappellân

logo.ensafh

Joppe is de debútroman fan Hein Jaap Hilarides en ferskynd yn de rige Fryske Modernen. Lykas yn de roman Prospero fan Nyk de Vries, dy’t yn deselde rige útkaam, giet it oer it wjerfarren fan in jongeman dy’t in nije faze yn syn libben trochmakket.

De namme ‘Joppe’ wurdt yn ’e bibel brûkt as oersetting fan de namme Jaffa, in stêd yn Israël. It wurd ‘joppe’ wie yn de santiger jierren in neologisme yn de taal fan de jongerein. It betsjutte soks as te gek, cool, vet. Ik kin it wurd yn dy betsjutting lykwols net weromfine yn it wurdboek of op ynternet.… Lês fierder