Proaza

Henk van der Veer

Manderijntsje

Pleatst op
1
logo.ensafh

Tussen geboarte en sterven leit ut leven. De enege sekerheid dy’t un mins bij syn geboarte het, is dat der oait un einde an syn òf har leven komt. Klisjé en nyt su’n bitsje ok. Mar omdat ut klisjé is, sit der ok un allemachtegste groate kern fan waarheid in.

Ut binne twee intieme gebeurtenissen, wêr’t noait hòrdes minsen bij anwesech binne. Teminsten at ut nyt om ekstremen gaat. Nà de geboarte en ut sterven is dat faak wel anders.

Bij un geboarte binne der talrike rituelen en gebrúken. In ut Frys ferskeen in 1984 ut boek met as titel ‘Om ’e wivedei hinne’, met as ondertitel kreambrûkmen yn ’e trije Fryslannen.… Lês fierder

Dirkje Brouwer

Leaf kattich: ja, it kin!

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Kommer en kwel hat syn yntree dien. It is ús hûs ynslûpt. It wie hiel lyts. Sa lyts dat we it mei it bleate each net sjoen ha en no falle we by boskjes om. It hat him fêstset yn ús sellen en wol ús ûnderút helje. Earst kaam der pineholle. Hiel djip en ynkringend en dan no koarts. Gelokkich, koarts. Ik wie dêr bliid mei, want it like my goed ta, mar ik wie dochs te hjit en foel even flau op ‘e oerloop. Ik sleepte mysels nei ûnderen en gong mei in tekken op ‘e bank lizzen. Ik treau ek de ôfwaskmasine fol en fielde my in held.… Lês fierder

Jemke Visser

Sinteklaas

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Yn de fjirde iuw brocht de biskop fan Myra (Turkije) trije fermoarde teologystudintsen út in pikeltonne wer ta libben. In misdiedige kastlein woe der lekkere fleispasteitsjes fan meitsje.
By in earme heit dy’t foar gjin fan syn trije dochters in breidsskat betelje koe, waard trije kear yn ’e nacht troch in finster in pûdsje mei jild yn in skoech by de hurd goaid.
Sint Nicolaas, Sinteklaas op syn Frysk, ferhuze mei in moarske húsfeint en in skimmel nei Spanje. Ien kear yn ’t jier, op fiif desimber komt er ek yn Nederlân.
De reis per stoomboat is mei heimsinnigens omklaaid, spannend en fol ferwachting.… Lês fierder

Henk Nijp

Kerweike

Pleatst op
2
logo.ensafh

‘Ja, eh, dat kin ik jo sa echt net sizze, it liket my it bêste dat jo even mei dat dinkje hjirhinne komme.’
Dat sei de winkelmeiwurker oan ’e oare kant fan ’e line. No, dat hie ik net yn ‘e holle fansels, it reinde dat it wat die, it like my op fleanen. Trouwens, se sei dat net yn it Frysk mar yn it Hollânsk en mei in dúdlike Ljouwerter tongfal, it foel noch ta dat in net yn it Ingelsk wie, dat hearre wy tsjintwurdich ek wol gauris yn ’e trochsneed winkel.
Ik wie yn petear mei in personielslid fan in boumerk.… Lês fierder

Giny Bastiaans

In drekskriuwer op fb

Pleatst op
6
logo.ensafh

De man oan de oare kant fan it paad yn de trein die my oan ien tinken. Syn lûde stim lei in daam yn myn holle. Ik koe der net by komme wa’t dit ek al wer wie. Dat steile hier, rjocht oerein, dy wat skeane noas. Dy grutte earen. Dat opheljen fan syn noas mei dat snúfke.

It wie in boaze man. Dat fûn ik eins net by him passen. Gjin idee wêrom’t ik dat fûn. Lykas elkenien hie er it oer de polityk en miende er te witten hoe’t it siet. En noch slimmer, dat er it by it rjochte ein hie.… Lês fierder

Henk van der Veer

In ’e blubber fan Bears

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Fotograaf Tom Coehoorn, myn faste maat at we foar de Friesland Post op stap gaan om ferhalen te fangen, hymde as de Ouwe Sik dy’t froeger Sneek binnen denderen kwam.

Gyn wònder, Tom had krekt syn hele Lemster bealech in’e styd goait om myn fastlopen Opeltsje út’e blubber fan Bears te krijen. Un mònsterprestasy foar eentsje dy’t un paar weken earder nòch un hartkneusing oplopen had toen de airbag fan syn wagen ontplofte nadat Tom de Mercedes bus onfrijwillech parkeard had onder un frachtauto.

Wònder boven wònder overleefde Tom ut nare ongeluk en konden we der nou wel wear relativearende grappen over maken.… Lês fierder

Foppe Venema

Troch de skodoarren: Francis Jammes (1868-1938)

Pleatst op
Reagearje
logo.ensafh

Jammes, in dichter út ’e Atlantyske Pyreneeën, publisearret begjin jierren ’90 in tal bondels sûnder folle sukses. Dat er yn 1897 ynienen bekendheid kriget, komt troch syn manifest It Jammisme yn it tydskrift Mercure de France (Frâns kwiksulver), dat in reaksje foarmet op ’e floed oan literêre manifesten en ‘-ismen’ ein 19de iuw. Fral de nije moade, it neffens him keunstele symbolisme, moat it ûntlije. Hjir folgje inkelde fragminten, dy’t no âldfrinzich oerkomme, wat de rol fan ’e frou oanbelanget:

 – Ik bin fan betinken dat der mar ien skoalle is: dy dêr’t dichters yn lykje op netsjes skriuwende bern en hiel sekuer in moaie fûgel, in blom of in jongfaam mei betsjoenende skonken en robúste búste werjouwe.… Lês fierder