Rein de Lange

Evolúsjelear

logo.ensafh

oer it ûntstean
 
de Sinne:
 
sjoch, it goudene ljocht brekt, rûnom brek ik iepen
in eksploazje fan begjinnen, lûdleas
en grimmitich, mei in skok fan pynlike ferlossing
bring ik it orgasme nei in hichtepunt
yn myn limoer swalkje stjerren nei harren stee
folje konstanten de maagdelike leechten op
 
de Ierde:
 
ik fiel dyn fruchtbere fingers oer myn teare hûden glydzjen
stoarmje neiels in Panspermiaans spoar
fan ûnteigening, provosearje de bleate prematueren
litte myn keale lichem in Genesis lije
ûnder dit habyt fan wiidfiemjend potinsjeel
werskeppe stringen de drinteljende atomen
 
it Libben:
 
ik bin it Opperwêzen, machtich nietich parasyt
yn lytse skûlboargen fan klaai en drek
ming ik de weake krûden fan bestean
boetsearje sellen sûnder eagen, driuw
siel, geast en dea gear as in earste sucht
yn it fluwielen kokon fan bewenne fel
 
 
oer de opgong
 
de Sinne:
 
myn krêften flamje ûnevenredich
troch folslein transparante omkriten
mei in straffe oerwyn triuwe seizoenen
lâns ûneinige hektaren neaken himmelfjild
regearret myn oansjoch de oanbidders
dy’t harren werfine mar fergean yn âlde tiid
 
de Ierde:
 
yn myn lânskip iepenje no tûzen gesichten
lyts en brekber yn ûnstjoer oansetten
op myn tinne hannen fan bosken en see
op myn bedobbe holle fan bergen en dellingen
sjonge se psalmen, brekke se fluezen
leafket eltsenien myn longerjende lea
 
it Libben:
 
bonken en fleis ferrottet yn dwingerdong
bedimme kriemingen kroadzje de nije lichtings
feroarje de dage yn myn foardiel
dit is myn opgong, ik bin as fâd oer jim
yn al myn eagen raaidûnsje de refleksjes
fan oanstoarmjende fasaden jim temjitte
 
 
oer de tariedings
 
de Sinne:
 
strieletentakels sykje yn eltse tsjustere romte
ek al draaisto fan my ôf, ik sil dy fine
want it bern datsto opsmiten hast
spegelt my nei dyn oare side
as in Judas foar tritich sulverstikneonljocht
it trijefâldige lûd draacht fier yn dizze fakuümnacht
 
de Ierde:
 
myn iepen finzenis folje ik mei ferjage dreamfolk
elts treffen beweecht no kontinintaal
ferbine de sêfte toanen fan fjochtersgesangen
skrale krassen skansearje myn hiele gesicht
mar hja bliuwe blyn foar de apokalyps
fonkeljend yn myn kniesde eagen
 
it Libben:
 
Pandoara’s doaze stiet wif, swart sko ik mysels
op it ferkearde paad, brek it deksel iepen
en fermannichfâldigje de populaasjes yn ûneinigens
trek sielen yn sûnde op in ûndergrûn fan mesread
mosk, in moeras fan modder, in fjild fan sânfâldige
swarte orchideeën mei stomoal deadlik as Pompei’s azem
 
 
oer it ferlitten
 
de Sinne:
 
it misbeteart, myn ûndergong skildert
grutte skaden, in leaden dize oan ’e kim
bin ik de healwize paadsljochter yn dizze beierboel
mei myn lêste strielen foar in nije nova
in himelske poarte nei it berteteken fan in poppe
yn in oare diminsje, yn in oar begjin
 
de Ierde:
 
har dagen reitsje fol, en ik stjer mei har mei
as in fernietigjend fjoer yn âlde bosken
dy’t romte makket, himmelt, oplost
roekeleas it fersmoarge stof mei hoarterige hannen
yn de sterile frijdom fan fergean neiwiuwt
beminde fundeminten dogge gjin fertuten mear
 
it Libben:
 
stilte ûnstekt no it swartsmolten ljocht
ik gûl net mear foar myn telgen, de kosmyske keatling
is ferbrútsen, blyk ik doch de útstrûper
ferpolvere troch te swiere tiid, preekje
in iepenbiering foar dit gehiel fan alles
wat werom sil floeie ta ien ticht punt fan absolut neat… Lês fierder

Nanne Hoekstra

Feodaal management

logo.ensafh

By ús op it wurk doarmje aparte lju om.

Lju dy’t allegeduerigen myn dwaan en litten kontrolearje miene te moatten, al ha hja noch net heal foar it ferstân wat ik winliken doch.

Lju dy’t ornaris mei sinleaze briefkehinenwerstjoerderij my fan en harrensels oan it wurk hâlde.

Lju dy’t om it hoartsje wichtige emails fan klanten bedobje ûnder harren eigen berjochten — sûnder útsûndering mei in read útropteken as yndikaasje dat de oanbelangjende kwestje ôfgryslik driuwt — dy’t fol stean mei yrrelevante fragen en healwize oarders.

Lju dy’t jimmeroan ûnmooglike prosedueres betinke en útwrydske automatisearringsprogramma’s ‘útrôlje’ dy’t folle mear tiid kostje as opsmite.… Lês fierder

Marga Claus

Sy pysten un plas…

logo.ensafh

Mei tastimming fan it Fonds voor de Letteren skuor ik my noch ien momint los fan myn wichtige opdracht, yn it kommende jier te folbringen: it skriuwen fan in roman mei in aktueel of boeiend tema, moai fan taal, aanst oanskaft troch alle Frysklêzende Friezen, en leafst ek noch lêzen, want dêr giet it om. Justerjûn [woansdei 10 oktober, red] mocht ik oansitte achter de tafel op in debatjûn yn De Bres yn Ljouwert oer de fraach ‘Wêr binne de Fryske lêzers?’. Der moatte my no, in dei letter, noch in pear dingen fan it hert. En om’t ik skriuwer bin, en gjin sprekker (wat soms even oars oerkomt) doch ik dat leaver op papier.… Lês fierder

Marga Claus

Sy pysten un plas…

logo.ensafh

Mei tastimming fan it Fonds voor de Letteren skuor ik my noch ien momint los fan myn wichtige opdracht, yn it kommende jier te folbringen: it skriuwen fan in roman mei in aktueel of boeiend tema, moai fan taal, aanst oanskaft troch alle Frysklêzende Friezen, en leafst ek noch lêzen, want dêr giet it om. Justerjûn [woansdei 10 oktober, red] mocht ik oansitte achter de tafel op in debatjûn yn De Bres yn Ljouwert oer de fraach ‘Wêr binne de Fryske lêzers?’. Der moatte my no, in dei letter, noch in pear dingen fan it hert. En om’t ik skriuwer bin, en gjin sprekker (wat soms even oars oerkomt) doch ik dat leaver op papier.… Lês fierder

Foaropwurd 101

logo.ensafh

Foaropwurd 101

freed 12 oktober 2007

As jo as Farskredaksje nei it op papier ferskynd feestnûmer 100 trochgeane mei wer in ‘gewoan’ nûmer dan wurdt dat 101, logysk. Mar… is 101 wol sa gewoan? In bytsje ynternetsykjen nei dat sifer smyt hiel nijsgjirrige ûntdekkings op:

101 bestiet út ienen en in nul: krekt de beide sifers dêr’t alle kompjûter-programmeartaal út opboud is, de digi-taal dus.
Foar wa’t (by)leauwe wol yn goeie (foar)tekens is 101 dus in prachtich logysk en symmetrysk nûmer om as ynternettydskrift wer digitaal mei útein te setten. Mei Farsk 100 -ek al folslein yn ‘goeie’ digitekentaal, wa leaut noch yn tafal?-… Lês fierder

Eric Hoekstra

Lofts! Rjochts! Lofts! Rjochts!

logo.ensafh
in Fries yn Afghanistan

proloog

  1. Een goede Opvoedinge der Kinderen is de grondvest der Borgerye, en het wel-weesen van Landen en Staaten.
     
  2. Maar die God roemen, en Hem niet gehoorzamen, maaken haar gelove leugenagtig.
     
  3. Zig te onthouden van spreeken is het zeegel van bekwaamheid, want veel spreeken verswakt het verstand en doet de gedagten in de lugt verdwijnen; dog men moet op sijn beurte zomwijl een weinig zeggen, om niet altoos een bloote aanhoorder van eens anders reeden te weesen, en dan nog moet men spreeken als de gewoone menschen of hun heerschers, maar denken als de wijse.

    (frij nei: Hindrik Smeeks, Beschryvinghe van het magtig Koninkryk Krinke Kesmes, Anno Domini 1708, side 157, 255, 211)

 

Earste Haadstik

 

Dêryn wurdt Desiderius snapt troch in attinte kondukteur.
Lês fierder
Eric Hoekstra

Midfrysk Goud i. | 13. Deiboek en reis fan Jan van Vliet

logo.ensafh

It byhâlden fan deiboeken is fan alle tiden, al hjit it tsjintwurdich dan ek wol blog of weblog. Jan van Vliet (1620-1666) reizge yn 1643 troch Fryslân hinne en hy docht ferslach dêrfan yn in deiboek. Hy wie in abbekaat dy’t foar in bestjoerlike karriëre keas. Mar hy hie in grutte niget oan wittenskip en benammen ek oan taal, al lei syn betûftens mear yn ’e bridte as yn ’e djipte. Hy wie sels gjin Fries mar in Sieuw, dy’t himsels Frysk learde.

It deiboek is spitigernôch mar in pear siden. It is skreaun yn ûnderskate talen: Latyn, Frânsk, Hollânsk, Italiaansk, Frysk en Ingelsk.… Lês fierder