Rieuwert Krol

De roman als illustratie

logo.ensafh

Veel mensen weten niets van het leven van hun familie in de negentiende eeuw. Dat heeft iets treurigs. De geschiedenis van je familie houdt vaak bij drie generaties eerder op. Literatuur uit de tijd zelf en geschiedenisboeken geven natuurlijk wel een beeld van het leven in een bepaalde tijd, een bepaald land een bepaalde streek. Ze beantwoorden echter niet de vraag hoe het voor iemand is geweest die geen romanpersonage was in die tijd en daardoor onderhevig was aan de wetten van literatuur van die tijd. Daarnaast zijn er natuurlijk de hedendaagse historische romans. In die romans wordt een poging gedaan je het gevoel te geven werkelijk in die tijd te zijn waarin je voorvaders leefden.… Lês fierder

Sytske de Jong

Beppe fertelt

logo.ensafh

It earste dat opfalt oan de biografy oer Tiny Mulder, is dat it in frij tin boek is. Blykber binne wy sa wend oan tsjokke biografyen, dat wy ús fernuverje at se wat tinner binne. Faaks binne de measte biografyen sa tsjok omdat de skriuwer gjin detail oerslaan wol at it om syn of har held giet. Dat soarget trouwens net needsaaklikerwiis foar in better byld fan de haadfiguer. It twadde dat opfalt is dat de held fan dizze biografy noch libbet en der binne net in soad minksen oer wa’t in biografy ferskynt wylst se noch libje. Geart de Vries hat him deroan weage.… Lês fierder

Josse de Haan

In moanne op lakskuontsjes

logo.ensafh

Gearslach wie yn 1995 de earste bondel gedichten fan Albertina Soepboer. It boekje seach der prachtich út en befette fersen sa’t ik jierren yn ’t Frysk net lêzen hie. Ik haw it besprutsen foar Frysk en Frij, mei as titel ‘In blauwe moanne mei bikiny-Frysk’.

Ik haw noch altyd in swak foar dat bondeltsje – foar de foarm en de ynhâld. De fersen pasten by de foarmjouwing, en oarsom. Hjoed de dei krij ik de yndruk is de foarmjouwing wichtiger as de poëzy. Boppedat lykje de bondels allegearre opelkoar. It wurdt klisjee.
 

Foarmjouwing
De bondel Kearsinne fan Albertina Soepboer is hast op deselde wize foarmjûn as Mei fan Herman Gorter.… Lês fierder

Ate Grypstra

De mind games fan Wobbe Atsma

logo.ensafh

Yn syn debútbondel It liket op fleanen (2006) betoant Wobbe Atsma him in rasferteller. Lykas syn kreaasje Liuwe, de haadpersoan út it ferhaal ‘It reade gefaar’, wit de skriuwer syn publyk yn ‘e besnijing te hâlden mei keunstige fertelsels. Fan Liuwe wurdt sein dat er in ‘rike fantasy’ hat en dat er mei syn ‘byldzjende ferhalen’ de minsken ‘bêst fermeitsje’ kin (s.59).

Yn dat opsicht soe Liuwe dus samar in alter ego fan de auteur wêze kinne. Ommers, at it op byldrike fertelkeunst oankomt, lit Atsma fuort oan it begjin fan ‘e bondel al in sterk staaltsje fan syn kinnen sjen.… Lês fierder

Rieuwert Krol

Van het verloren moederland / De moeder de taal

logo.ensafh
Aantekeningen bij de poëtica van Abe de Vries

Het doel van elke vorm van commentaar op kunst zou moeten zijn om de kunst, en zo onze eigen ervaring, echter, directer te maken, niet mínder echt.

Susan Sontag, Tegen interpretatie

Hoe langer ik met poëzie en in dit geval de poëzie van Abe de Vries bezig ben, hoe meer ik het een raadsel vind hoe je ooit iets goeds over poëzie kunt zeggen. De taal ontsnapt me. Om over gedichten iets te kunnen zeggen is een grote concentratie nodig. Je moet je afvragen waarom, door wie en waarom op die manier die woorden daar in dat boek staan.… Lês fierder

Eric Hoekstra

Eye-openers

logo.ensafh
Oer Kerst Huisman syn Friesland heeft zijn eigen verhaal

Steven Sterk Uitgevers, útjouwerij fan bysûndere fiten, hat wer in nij fyt klearspile. Nei Eelke Lok syn boek oer provinsjale polityk en Oebele Vries syn prachtboek mei Aldfryske teksten komt Sterk no mei in útjefte dy’t krityk befettet op de Nederlânske kanon fan prof. Frits van Oostrum. Dat is wol pikant, want dy seldichste Van Oostrum, dy’t de Fryske skiednis yn syn Nederlânske kanon folslein deaswijt, naam wol it boek fan Oebele Vries yn ûntfangst en wie fol lof oer dat in breed publyk de Aldfryske teksten ta syn foldwaan hie. Dat is de spagaat fan de Rânestedlike machtspolityk, dy’t de facto oan de iene kant de regio útrûpelet en as wingewest sjocht, oan de oare kant allegear etyske, humanistyske of wittenskiplike idealen pretendearret heech te hâlden.… Lês fierder

Inge Heslinga

Analyses van een kleine wereld

logo.ensafh
Over Bang voor de bal van Tsead Bruinja

“Bij het gedicht ‘na zijn dancing days was er de vrouw met de spons’ is het handig om te weten dat een klophengst een hengst is die met gebruik van twee mokers is gecastreerd”. Deze zin komt uit de aantekeningen die achterin de nieuwe bundel van Tsead Bruinja zijn opgenomen. Deze uitleg is typerend voor de dichter die zijn eigen wereld op poëticale wijze probeert in kaart te brengen en die toegankelijk wil maken voor zijn lezers. Geen moeilijke woorden, eenvoudige zinnen en een alledaagse thematiek. Maar wel met een flinke saus van wereldleed, verbazing, tederheid en een vleugje muziek.… Lês fierder