Jelma Knol

Marten Toonder kado en de dwaalwegen fan Tresoar

logo.ensafh

It Kadoboek fan Swalk 2015 is De Ferjilder fan Marten Toonder yn de oersetting fan Harke Bremer en Jarich Hoekstra. Tankewol. Ik haw my dêr in oere tige mei fermakke, sa’t ik dat altiten doch mei de wurken fan Bremer en Hoekstra. Op de bekende boartlike en fernimstige wize is it argayske Bommeltaaltsje oerset yn geef Frysk, yn in idioom dat foar 1940 noch húsriem wie yn beskate rûnten. Moai fan de Bommelútjeften yn oblongformaat is ek dat de kostlike tekeningen justjes wat grutter binne as yn de âlde Bezige Bij-paperbacks. En it jout pommeranten as Dijsselbloem (of syn foarljochter) werris de kâns om in ferdivedearjend foaropwurdsje te skriuwen.… Lês fierder

Friduwih Riemersma

De ûnmooglikheid fan learen

logo.ensafh

De romans fan Sjieuwe Borger falle op troch de gewoane minsken mei gewoane doelen en misjes. Gjin machtige kontininten wurde ûntdutsen, gjin eksistinsjele ekstremen wurde ferkend. Gjin bûtenierdske útstapkes wurde oangean, of it moast al wêze fia geastferromjende middelen. Dat Borgers eardere romans allegearre yn it akademyske fermidden spilen, sa’t de efterflap fan Eksamenjier suggerearret, is in fersin fan inkelde letters, – it giet om in alkoholysk miljeu. Sa ek de fierde roman, Eksamenjier, dy’t in klupke lêstejiers gymnasiasten en ateneumklanten folget. Net har hegere sosjaalekonomyske status, mei de dêrby hearende gruttere drankkonsumpsje, meitsje harren spesjaal. Dat docht harren minsklikheid dy’t Borger, mei syn oanhâldend optimistyske minskbyld en mei licht ferwizen nei de humanist Catullus, yn al syn teatraliteit delset.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Universele gelegenheidspoëzije

logo.ensafh

Besprek as deldwarreljende jiske fan Ate Grypstra

Ate Grypstra hat yn de perioade fan 2012 oant it begjin fan 2014 doarpsdichter – Grypstra betitelet himsels as Wâlddichter – fan Achtkarspelen west. Nei de ein fan syn amtsperioade is der in lyts dichtbondeltsje ferskynd mei as titel: as deldwarreljende jiske: Wâldsangen en doarpsgedichten.

as deldwarreljende jiske

Om ferskate redenen sil der net botte djip yngien wurde op de gedichten sels. It boekje is net te besetten. It is eins hast allegearre gelegenheidspoëzije en dat jout it wat partikuliers, al steane der guon gedichten yn dy’t yn in mear algemiene kontekst (lês: tydskriften) publisearre binne.… Lês fierder

Ferdinand Wanders

Alve tinten Swart

logo.ensafh

Ensafh frege my om myn hert en harsens ris nei de teksten op it debútalbum Skym fan Kjeld harkje te litten. Underwilens moasten myn earen dan de my sa swiet taklinkende, yn- en ynswarte rûs fan de alve nûmers op Skym redusearje ta eftergrûn. Lykas in keunstkenner nei it ynfallende ljocht op in Rembrandt sjocht, wylst ik net folle fierder kom as in kloft manlju en in hûn dy’t mei-elkoar de Nachtwacht foarmje. Sa sil ik besykje de literêre kant te beljochtsjen fan dizze muzikale fyftich tinten swart, dy’t foar ‘gewoane’ minsken wis as ‘grêfherje’ oanmurken wurde sil.

Kjeld is neffens my de iennige aktive Frysktalige blackmetalband op ierde.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Nije lêzers foar Fryske skipsjonges?

logo.ensafh

Nûmer twa fan Regaad, De skipsjonges fan Bontekoe fan Johan Fabricius, is koartkriemd in juwiel fan in boek wurden. Fersoarge útjûn mei prachtige kleureprinten fan Roelof Wijtsma dy’t goed de sfear pakke fan it spannende jongesboek. It boek (it orizjineel waard foar it earst printe yn 1923) dat de reis ferslacht fan Hajo, Rolf en Padde fan Johan Fabricius is oersetten troch Anne Tjerk Popkema.
Moaie boeken meitsje is krekt wat de mannen fan Regaad wolle, sa falt te lêzen op harren webstee: ‘De stifting Utjouwerij Regaad rjochtet him op de produksje fan Fryske oersettings yn heechweardige en orizjinele útjeften, mei as doel de Fryske lêsbefoardering.’… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Sinjalemint ‘It museum fan binnenút/Het museum van binnenuit’

logo.ensafh

De abonnees fan it algemien kulturele tydskrift De Moanne krigen okkerlêsten in hiel aardich presintsje tastjoerd: It museum fan binnenút/Het museum van binnenuit. Dizze útjefte, in tige goed fersoarge boek dat as in soarte fan harmoanika yninoar sit, is it produkt fan in gearwurkingsferbân tusken it Natuurmuseum Fryslân, Tresoar en de Nederlandse Kring van Tekenaars (NkvT).

Ik sitearje Wieke de Haan fan Tresoar: ‘Skriuwers ha har ynspirearje litten troch tekeningen fan de NkvT, mar ek troch de kolleksje fan Natuurmuseum Fryslân én troch de ien op ien petearen tusken de skriuwer en de tekener. De teksten binne redigearre, mar yn guon gefallen hat de dichter de dichterlike frijheid foar kar naam.’… Lês fierder

Beart Oosterhaven

In dynamyske syktocht

logo.ensafh

Sneontejûn 7 febrewaris 2015 gie yn ‘De Koornbeurs’ te Frjentsjer Wiebe Kaspers syn teaterprogramma ‘It Gouden Fjild’ yn premjêre. Yn dat programma, en op it hjir te besprekken cd-album Nei sa’n dei dat dêr as soundtrack by heart, ûndernimt de oarspronklik fan Jorwert ôfkomstige muzikant en lietsjesskriuwer in syktocht nei it eigen, noch jonge, ‘ik’.

‘Vijf sterren’
Wiebe Kaspers (24) krige ferline hjerst ynienen in soad media-omtinken, om’t er as begeliedend pianist letterlik in grutte rol spile yn Syb van der Ploeg en Gé Reinders har teaterfoarstelling ‘Van Pompeblêd tot Proemevlaai’, dêr’t dy mannen mei troch hiele Nederlân toerden. De Ljouwerter Krante skreau yn dat ferbân: ‘Syb van der Ploeg en Gé Reinders verdienen met deze voorstelling echt vier sterren, maar Wiebe Kaspers verdient er vijf’.… Lês fierder