Geart Tigchelaar

Universele gelegenheidspoëzije

logo.ensafh

Besprek as deldwarreljende jiske fan Ate Grypstra

Ate Grypstra hat yn de perioade fan 2012 oant it begjin fan 2014 doarpsdichter – Grypstra betitelet himsels as Wâlddichter – fan Achtkarspelen west. Nei de ein fan syn amtsperioade is der in lyts dichtbondeltsje ferskynd mei as titel: as deldwarreljende jiske: Wâldsangen en doarpsgedichten.

as deldwarreljende jiske

Om ferskate redenen sil der net botte djip yngien wurde op de gedichten sels. It boekje is net te besetten. It is eins hast allegearre gelegenheidspoëzije en dat jout it wat partikuliers, al steane der guon gedichten yn dy’t yn in mear algemiene kontekst (lês: tydskriften) publisearre binne.… Lês fierder

Ferdinand Wanders

Alve tinten Swart

logo.ensafh

Ensafh frege my om myn hert en harsens ris nei de teksten op it debútalbum Skym fan Kjeld harkje te litten. Underwilens moasten myn earen dan de my sa swiet taklinkende, yn- en ynswarte rûs fan de alve nûmers op Skym redusearje ta eftergrûn. Lykas in keunstkenner nei it ynfallende ljocht op in Rembrandt sjocht, wylst ik net folle fierder kom as in kloft manlju en in hûn dy’t mei-elkoar de Nachtwacht foarmje. Sa sil ik besykje de literêre kant te beljochtsjen fan dizze muzikale fyftich tinten swart, dy’t foar ‘gewoane’ minsken wis as ‘grêfherje’ oanmurken wurde sil.

Kjeld is neffens my de iennige aktive Frysktalige blackmetalband op ierde.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

Nije lêzers foar Fryske skipsjonges?

logo.ensafh

Nûmer twa fan Regaad, De skipsjonges fan Bontekoe fan Johan Fabricius, is koartkriemd in juwiel fan in boek wurden. Fersoarge útjûn mei prachtige kleureprinten fan Roelof Wijtsma dy’t goed de sfear pakke fan it spannende jongesboek. It boek (it orizjineel waard foar it earst printe yn 1923) dat de reis ferslacht fan Hajo, Rolf en Padde fan Johan Fabricius is oersetten troch Anne Tjerk Popkema.
Moaie boeken meitsje is krekt wat de mannen fan Regaad wolle, sa falt te lêzen op harren webstee: ‘De stifting Utjouwerij Regaad rjochtet him op de produksje fan Fryske oersettings yn heechweardige en orizjinele útjeften, mei as doel de Fryske lêsbefoardering.’… Lês fierder

Cornelis van der Wal

Sinjalemint ‘It museum fan binnenút/Het museum van binnenuit’

logo.ensafh

De abonnees fan it algemien kulturele tydskrift De Moanne krigen okkerlêsten in hiel aardich presintsje tastjoerd: It museum fan binnenút/Het museum van binnenuit. Dizze útjefte, in tige goed fersoarge boek dat as in soarte fan harmoanika yninoar sit, is it produkt fan in gearwurkingsferbân tusken it Natuurmuseum Fryslân, Tresoar en de Nederlandse Kring van Tekenaars (NkvT).

Ik sitearje Wieke de Haan fan Tresoar: ‘Skriuwers ha har ynspirearje litten troch tekeningen fan de NkvT, mar ek troch de kolleksje fan Natuurmuseum Fryslân én troch de ien op ien petearen tusken de skriuwer en de tekener. De teksten binne redigearre, mar yn guon gefallen hat de dichter de dichterlike frijheid foar kar naam.’… Lês fierder

Beart Oosterhaven

In dynamyske syktocht

logo.ensafh

Sneontejûn 7 febrewaris 2015 gie yn ‘De Koornbeurs’ te Frjentsjer Wiebe Kaspers syn teaterprogramma ‘It Gouden Fjild’ yn premjêre. Yn dat programma, en op it hjir te besprekken cd-album Nei sa’n dei dat dêr as soundtrack by heart, ûndernimt de oarspronklik fan Jorwert ôfkomstige muzikant en lietsjesskriuwer in syktocht nei it eigen, noch jonge, ‘ik’.

‘Vijf sterren’
Wiebe Kaspers (24) krige ferline hjerst ynienen in soad media-omtinken, om’t er as begeliedend pianist letterlik in grutte rol spile yn Syb van der Ploeg en Gé Reinders har teaterfoarstelling ‘Van Pompeblêd tot Proemevlaai’, dêr’t dy mannen mei troch hiele Nederlân toerden. De Ljouwerter Krante skreau yn dat ferbân: ‘Syb van der Ploeg en Gé Reinders verdienen met deze voorstelling echt vier sterren, maar Wiebe Kaspers verdient er vijf’.… Lês fierder

Geart Tigchelaar

‘Is in oarloch sels ferskriklik, de neisleep is dat likegoed.’

logo.ensafh

Besprek Op klompen troch de dessa: Indiëgongers fertelle fan Hylke Speerstra

In keppel manlju stiet al mei bamboespearen en hakmessen om him hinne. Hy wrot him op ien side, dan op ’e rêch lizzend, as wol er him yn syn hiele hear en fear oerjaan. It stiel fan in hakmes wurdt him yn syn krús treaun. Hy wol sizze dat er him oerjout, siket om wurden yn de taal fan de oermacht. Se roppe en raze, hy begrypt dat er him útklaaie moat, besiket it, mar is ta neat mear yn steat. Dan wrame en snije se him alle klean fan ’e lea.Lês fierder

Dirk Jan Muntendam

Déjà-doch mar net

logo.ensafh

Besprek It Sunhouse Mystearje fan Anders M. Rozendal.

De mysterieuze titel en dito foarkant makken dat it boek my bot oanlake. In titel dêr’t fan alles fan te ferwachtsjen wie, in efterside dy’t ferhelle oer déjà-vu en déjà-vécu’s. It tinken dat je eat alris faker sjoen hawwe en it tinken dat je itselde al ris meimakke hawwe. Djipgong en útdaging, dat woe ik fine yn it boek en mei in soad entûsjasme sloech ik it iepen.

It boek ferhellet fan Janny dy’t nei in kuierfakânsje yn Ingelân ynienen dreambylden foar har sjocht dy’t op it ferline slaan. In soarte fan déjà-vu, mar dochs is dat krekt net genôch om te beskriuwen wat hja meimakket.… Lês fierder